Logo ng Mormonr
Mormonr
< Back to Hard Questions
about this topic

Doktrina at mga Tipan 132 at Poligamya

115 Pangunahing Sanggunian

Timeline ng Seksyon 132 ng Doktrina at mga Tipan

Kasaysayan ng Seksyon 132 Bago Ito Inilathala

Hunyo 1829

Isinalin ni Joseph Smith[BIO] ang Jacob 2:24–30 sa Ang Aklat ni Mormon, kung saan kinokondena ng propetang si Jacob[BIO] ang mga Nephita dahil sa pagsasagawa ng poligamya ngunit itinuturo na maaaring iutos ng Diyos ang pag-aasawang plural sa mga tiyak na panahon.[1][2]

Mga bandang 1831

Si Joseph Smith, habang ginagawa ang kanyang inspiradong pagsasalin ng Biblia, ay nagtanong sa Diyos tungkol sa poligamya, na naghahanap ng paglilinaw tungkol sa mga gawain ng mga tauhan sa Biblia tulad nina Abraham, Jacob, David, at Solomon.[3][4]

Agosto 1835

Ang orihinal na seksyon 101 ng unang edisyon ng Doktrina at mga Tipan—na isinulat ni Oliver Cowdery[BIO] at isinama para sa publikasyon habang wala si Joseph Smith sa Kirtland, Ohio[5]—ay naglalahad ng pangkalahatang batas ng Simbahan tungkol sa pag-aasawa, na kinokondena ang poligamya at pinagtitibay ang monogamya.[6]

Humigit-kumulang 1835-1836

Lihim na pinakasalan ni Joseph Smith si Fanny Alger[BIO] sa Kirtland, Ohio, na siyang unang kilalang maramihang pag-aasawa niya.[7]

Abril 3, 1836

Nagpakita si Elijah[BIO] kina Joseph Smith at Oliver Cowdery sa Templo ng Kirtland at ibinalik ang mga susi ng selyado.[8][9]

Mga bandang 1841

Sa Nauvoo, nagsimulang mabuklod si Joseph Smith sa iba pang mga babae sa ilalim ng alituntunin ng pag-aasawang plural.[10]

Hulyo 12, 1843

Natanggap ni Joseph Smith ang paghahayag na kilala ngayon bilang Doktrina at mga Tipan 132, na nasaksihan ni Hyrum Smith[BIO] at itinala ni William Clayton.[BIO][11]

Mga bandang Hulyo 12–15, 1843

Gumawa si Joseph Kingsbury[BIO] ng kopya ng paghahayag sa kahilingan ni Newel K. Whitney.[BIO][12]

Mga bandang Hulyo 13–15, 1843

Ilang araw matapos ibahagi nina Joseph at Hyrum ang paghahayag kay Emma Smith,[BIO] iniulat na sinunog niya ang orihinal na kopya na isinulat ni William Clayton.[13] Gayunman, itinago ni Newel K. Whitney ang kopyang hiniling niya kay Joseph Kingsbury.[14]

Hulyo 16, 1843

Nagbigay si Joseph Smith ng isang sermon na umuulit sa wika mula sa paghahayag, na nagtuturo na ang isang lalaki ay dapat pumasok sa isang "walang hanggang tipan" kasama ang kanyang asawa, pero hindi tahasang binanggit ang maramihang pag-aasawa.[15]

Agosto 12, 1843

Binasa ni Hyrum Smith ang paghahayag tungkol sa plural na kasal sa mataas na konseho sa Nauvoo.[16][17][18]

Humigit-kumulang Agosto 23–28, 1843

Si Willard Richards[BIO] ay sumulat kay Brigham Young[BIO] tungkol sa isang "bagong paghahayag" mula kay Joseph Smith.[19]

Mga bandang 1843–1844

Iba’t ibang tao ang nag-ulat na pribado nilang nabasa o narinig ang tungkol sa paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa.[20][21]

Oktubre 28, 1843

Ang nilalaman mula sa paghahayag tungkol sa pag-aasawang plural ay binanggit ni John C. Bennett[BIO] sa isang liham na inilathala sa isang pahayagan sa Iowa.[22]

Enero 5, 1844

Si Jacob Scott,[BIO] isang Banal sa mga Huling Araw na nakatira sa Nauvoo, ay tumutukoy sa mga turong makikita sa paghahayag tungkol sa plural na pag-aasawa sa isang liham para sa kanyang anak na babae.[23]

Abril 8, 1844

Ikinuwento ni Hyrum sa isang kumperensya ng Simbahan kung paano siya tinuruan ni Joseph tungkol sa walang hanggang maramihang selyado.[24]

Hunyo 7, 1844

Ang nilalaman mula sa paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa ay binuod sa Nauvoo Expositor.[25]

Hunyo 8, 1844

Tila kinumpirma ni Hyrum ang pagkakaroon ng paghahayag tungkol sa pag-aasawa nang higit sa isa sa isang pulong kasama ang Nauvoo City Council.[26]

Hunyo 10, 1844

Binanggit ni Joseph ang mga konsepto sa paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa sa isang pulong ng Konseho ng Lungsod ng Nauvoo.[27]

Hunyo 27, 1844

Si Joseph ay pinatay sa Carthage, Illinois.[28]

Nobyembre 1, 1844

Ang nilalaman mula sa paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa ay isinasaad nang pahapyaw sa peryodikong [BIO]Messenger and Advocate ni Sidney Rigdon.[29]

Mga bandang 1846–1847

Gumawa sina Willard Richards at Horace K. Whitney ng mga kopya ng paghahayag.[BIO][30]

Mga bandang 1846–1847

Ibinigay kay Brigham Young ni Newel K. Whitney ang manuskritong kopya ng paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa.[31]

Kasaysayan ng Paglalathala ng Seksyon 132

Agosto 29, 1852

Sa ilalim ng pamamahala ni Brigham Young, pampublikong inihayag ni Orson Pratt[BIO] ang doktrina ng maramihang pag-aasawa at binasa ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa sa isang espesyal na kumperensya sa Salt Lake City.[32]

Setyembre 14, 1852

Ang Seksyon 132 ay inilimbag ng Simbahan sa unang pagkakataon ng Deseret News sa Salt Lake City.[33]

Enero 1853

Ang Seksyon 132 ay inilimbag sa parehong The Seer at sa Millennial Star.[34]

1876

Isinama ang Seksyon 132 sa isang bagong edisyon ng Doktrina at mga Tipan.[35]

1878

Ang Seksyon 132 ay isinama sa isang bagong edisyon ng Pearl of Great Price.[36]

Oktubre 10, 1880

Sa pangkalahatang kumperensya, pormal na tinanggap ng mga miyembro ng Simbahan ang isang bagong edisyon ng Doktrina at mga Tipan, na naglalaman ng seksyon 132.[37]

1921

Isang bagong edisyon ng Doktrina at mga Tipan na inihanda ng Simbahan ay nag-aalis ng Lectures on Faith ngunit pinananatili ang bahagi 132.[38]

1981

Ang isang bagong edisyon ng Doktrina at mga Tipan na inihanda ng Simbahan ay pinanatili ang bahagi 132.[39]

2013

Binago ng Simbahan ang edisyong 1981 ng Doktrina at mga Tipan, at pinanatili ang bahagi 132.[40]

Palawakin ang Timeline

Ano ang Doktrina at mga Tipan 132?

Ito ay isang paghahayag na ibinigay kay Joseph Smith[BIO] noong Hulyo 12, 1843,[41] bilang tugon sa kanyang mga tanong tungkol sa mga asawa at kalunya ng mga tao sa Biblia at sa mga alalahanin ni Emma Smith[BIO] tungkol sa maramihang pag-aasawa.[42] Nagbibigay ito ng mga turo tungkol sa walang hanggang kasal at sa mga susi ng pagkasaserdote.[43]

Nang gawing banal na kasulatan ang Doktrina at mga Tipan 132 noong 1880,[44] pinalitan nito ang naunang Seksyon 101, na naglatag ng pangkalahatang batas ng kasal para sa Simbahan.[45]

Ano ang kinalaman ng seksyon 132 sa poligamya?

Ang Doktrina at mga Tipan 132 ay naglalarawan ng bagong at walang hanggang tipan ng kasal at nagsasaad na kailangan ang selestyal na kasal para sa pagtataguyod.[46] Sinasabi rin nito na makatwiran ang plural na kasal kapag iniutos ito ng Diyos.[47]

Iniuutos ba ng seksyon 132 sa lahat na isagawa ang poligamya?

Hindi. Sinasabi ng Doktrina at mga Tipan 132 na ang maramihang pag-aasawa ay pinahihintulutan lamang para sa mga taong partikular na inuutusan ng Diyos.[48]

Sandali, hindi ba tumanggap si Joseph ng paghahayag na isagawa ang maramihang pag-aasawa pagkatapos niyang pakasalan ang ibang mga babae?

Hindi, malamang hindi. Ang Doktrina at mga Tipan 132 ang pinakaunang kilalang nakasulat na paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa mula kay Joseph, pero iniulat na tumatanggap na siya ng paghahayag tungkol sa paksang ito noon pang 1831.[49][50]

Kaugnay na Tanong

Nagpakasal ba si Joseph Smith sa ibang mga babae bago ang nakasulat na paghahayag tungkol sa walang hanggang kasal at poligamya?

Magbasa pa sa Joseph Smith and Fanny Alger

Bakit kaya tinatanong ito ni Joseph sa Diyos?

Iniulat na si Joseph ay tumatanggap na noon ng paghahayag tungkol sa plural na pag-aasawa,[51] at may mga alalahanin si Emma tungkol sa gawaing ito.[52] Hinimok ni Hyrum si Joseph na isulat ang isang paghahayag tungkol sa selestiyal at plural na pag-aasawa, sa paniniwalang makukumbinsi niya si Emma sa katotohanan nito at maibabalik ang kapayapaan.[53]

Kaugnay na Tanong

Ano ang nadama ni Emma Smith tungkol sa pag-aasawa nang higit sa isa?

Magbasa pa sa Joseph Smith and Polygamy

Paano natin nalalaman na ang seksyon 132 ay mula kay Joseph Smith?

Ito ay itinala ni William Clayton[BIO] sa presensya ni Hyrum Smith,[BIO][54] at kapwa itinala nina Joseph at Clayton ang pangyayaring ito sa kanilang mga journal.[55][56] Ang mga naunang kopyang manuskrito ng paghahayag ay ginawa nina Joseph C. Kingsbury, Willard Richards, at Horace K. Whitney,[57] at itinatala ng mga salaysay mula sa mga saksi na nakita nila ang isang kopya ng paghahayag o ipinaalam sa kanila ang nilalaman nito.[58]

Isang makasaysayang sulat-kamay na dokumento mula Hulyo 12, 1843, na may kupas na tinta at lumang papel. Mahirap basahin ang teksto dahil sa pagkasira at pagkupas ng kulay, at may ilang salitang may salungguhit at isang tala sa itaas na nagsasabing ito ay isang paghahayag na ibinigay kay Joseph Smith. May nakikitang mga mantsa at pahid sa pahina.
Ang unang pahina ng sulat-kamay na kopya ng hayag tungkol sa celestial at maramihang pag-aasawa na ibinigay noong Hulyo 12, 1843, sa sulat-kamay ni Joseph C. Kingsbury, klerk ni Joseph Smith.

Ang pinakamatandang manuskrito ba ng Doktrina at mga Tipan 132 ay sulat-kamay ni Joseph?

Hindi. Wala sa sulat-kamay ni Joseph Smith ang alinman sa kanyang mga paghahayag.[59]

Ang orihinal na manuskrito ay isinulat ni William Clayton, kalihim ni Joseph,[60] ngunit wala na ito ngayon.[61] Ang pinakamatandang kopya ng paghahayag na nananatili ay isinulat ni Joseph C. Kingsbury,[BIO] isa sa mga klerk ni Joseph sa Nauvoo, na kumopya ng paghahayag ilang araw matapos maisulat ang orihinal.[62] Si Horace K. Whitney,[BIO] isa pa sa mga kalihim ni Joseph, at si Willard Richards[BIO] ay nagsulat din ng mga kopya ng paghahayag.[63]

Narinig ko na binago ni Brigham Young ang bahagi 132. Totoo ba iyon?

Hindi. Bagama’t wala na ang orihinal na manuskrito,[64] ang kopyang ginawa mula rito sa loob ng ilang araw matapos ang paghahayag ni Joseph C. Kingsbury ay hindi binago, at maliban sa bantas at baybay, tugma ito sa mga kopya nina Richards at Whitney ng paghahayag,[65] na pare-parehong tugma sa inilathalang kopya noong 1852.[66][67]

Hindi ba totoo na ang manuskrito ni Kingsbury ng Seksyon 132 ay may sulat-kamay mula sa maraming indibidwal?

Hindi. Ang buong manuskrito ay sulat-kamay ni Joseph C. Kingsbury.[68] Gayunman, iniulat ni Kingsbury na naantala siya ni Hyrum Smith, na humiling ng manuskrito bago ito matapos, kaya kinailangan niyang magmadali, na nagresulta sa kapansin-pansing naiibang sulat-kamay sa huling pahina.[69]

Sinabi ba ni Joseph Smith kailanman na ang bahagi 132 ay hindi galing sa kanya?

Hindi. Walang tala na itinanggi ni Joseph na natanggap niya ang Doktrina at mga Tipan 132. Apat na araw matapos maisulat ang paghahayag,[70] hayagan niyang itinuro ang ilan sa mga prinsipyong makikita rito pero hindi niya binanggit ang poligamya.[71]

Pero hindi ba itinanggi ni Joseph na nagsagawa siya ng poligamya?

Oo. Hayagang itinanggi ni Joseph Smith na sangkot siya sa poligamya habang pribado naman niya itong isinasagawa.[72]

Kailan unang iniharap ang bahagi 132 sa mga Banal?

Ang Doktrina at mga Tipan 132 ay unang ibinahagi nang pribado sa piling grupo ng mga miyembro ng Simbahan bago mamatay si Joseph.[73] Binasa ito ni Hyrum sa isang grupo ng mga elder sa mataas na konseho ng Nauvoo,[74] at tatlong miyembro ng konseho ang umalis sa Simbahan di-kalaunan pagkatapos noon.[75]

Unang inilathala ang paghahayag sa Deseret News noong 1852,[76] sa parehong taon na pampublikong inihayag ng Simbahan ang maramihang pag-aasawa.[77] Una itong lumabas sa Doktrina at mga Tipan noong 1876[78] at ginawang kanon sa pamamagitan ng boto ng pagsang-ayon noong 1880.[79]

Paano tumugon ang mga Banal sa paghahayag?

Ang ilan ay umalis sa Simbahan nang malaman nila ang tungkol sa paghahayag,[80] samantalang tinanggap naman ito ng iba bilang inspirasyon.[81]

Isang na-scan na pahina mula sa edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan, na nagpapakita ng Seksyon 132. Ang seksyon ay may pamagat na "Paghahayag tungkol sa Walang Hanggang Tipan ng Pag-aasawa, kabilang ang Pagkakaroon ng Maraming Asawa," at nakasaad na ibinigay ito sa pamamagitan ni Joseph Smith sa Nauvoo, Hancock County, Illinois, noong Hulyo 12, 1843. Nagsisimula ang teksto sa isang siping iniuugnay sa Panginoon, na kinakausap si Joseph Smith tungkol sa pagbibigay-katwiran sa maramihang pag-aasawa sa pamamagitan ng mga tauhan sa Biblia tulad nina Abraham, Isaac, Jacob, Moises, David, at Solomon. Makikita ang numerong pahina na "428" sa kanang itaas na sulok.
Ang Seksyon 132 gaya ng pagkalathala nito sa edisyon ng 1876 ng Doktrina at mga Tipan.

Bakit inabot nang ganoon katagal bago ito opisyal na maging bahagi ng canon?

Hindi malinaw. Ang pagsasagawa ng pag-aasawang maramihan ay inilihim noong nabubuhay pa si Joseph at nanatiling lihim kahit nang mailathala ang bersiyon ng Doktrina at mga Tipan noong 1844,[82] isang taon matapos ibigay ang paghahayag.[83]

Inilathala ang paghahayag sa Deseret News noong 1852,[84] ngunit ang pormal na pagkakanonisa nito ay hindi nangyari hanggang sa isinama ito sa edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan,[85] kasama ng 25 pang ibang paghahayag,[86] na kinanonisa noong 1880.[87]

Paano tumugon dito si Emma?

Si Emma ay iniulat na labis na nabalisa sa paghahayag at nahirapan sa mga turo nito.[88] Iniulat din na sinunog niya ang orihinal na kopya ng manuskrito,[89] bagaman pagkaraan ng ilang dekada, itinanggi ni Emma na ginawa niya iyon.[90]

Nagbabanta ba ang Bahagi 132 na si Emma ay “malilipol” kung hindi niya tatanggapin ang maramihang pag-aasawa?

Oo. Sinasabi ng Seksyon 132 na si Emma ay “malilipol” kung hindi niya susundin ang “utos na ito,” na tumutukoy sa pagtanggap sa maramihang pag-aasawa.[91] Ang babalang ito ay malamang na tumutukoy sa mga espirituwal na kahihinatnan o sa posibleng pagkawala ng pagtataguyod dahil sa hindi pagsunod sa mga utos ng Diyos.[92][93]

Sinasabi ng paghahayag na kung hindi tatanggapin ni Emma ang "utos na ito," gagawin ni Joseph ang "lahat ng bagay para sa kanya, maging gaya ng kanyang sinabi,"[94] na malamang tumutukoy sa paglilipat ng ari-arian sa pangalan niya.[95][96]

Talaga bang isinagawa ang poligamya sa Biblia?

Oo. Binabanggit ng Biblia ang ilang taong nagsagawa ng poligamya, kabilang sina Abraham, Jacob, Isaac, Moises, Solomon, at David.[97]

Mga Halimbawa ng mga Tauhan sa Biblia na Nagsagawa ng Poligamya

Personahe sa Biblia

Mga Asawa at/o mga Kalunya

Abraham[BIO] Abraham was married to Sarah,[BIO] Hagar,[BIO] and later Keturah,[BIO] along with unnamed concubines.[98]

Jacob[BIO]

Si Jacob ay kasal kay Leah,[BIO] Rachel,[BIO] at sa kanilang mga alilang babae na sina Bilhah[BIO] at Zilpah.[BIO][99]

Isaac[BIO]

Sa Biblia, si Isaac ay binabanggit lamang na may asawa kay Rebekah[BIO][100] Tila ipinapahiwatig ng Seksyon 132 na si Isaac ay may iba pang mga asawa na hindi binanggit sa Biblia,[101] ngunit hindi ito malinaw.[102]

Moises[BIO]

Si Moises ay may asawang si Zipora,[BIO] isang Midianita, at isang Etiopianang babae, na posibleng ang pangalan ay Tharbis,[BIO][103] bagaman walang binabanggit na mga kalunya sa kasulatan.[104]

Solomon[BIO]

Si Solomon ay may 700 asawa at 300 kinakasama, na sa huli ay humantong sa kanyang espirituwal na pagbagsak.[105]

David[BIO]

Si David ay may maraming asawa, kabilang sina Abigail at Ahinoam, bago siya naging hari at nagdagdag pa ng iba pagkatapos nito.[106]

Palawakin ang Talahanayan

Si Hagar kay Abraham kasama si Sarah (1749) ni Joseph-Marie Vien.

Kinokondena ba ng Biblia o ng iba pang mga kasulatan ang poligamya?

Oo at hindi. Sa Biblia, tila pinahihintulutan at isinasaayos ng Batas ni Moises ang poligamya,[107] at ipinapakita ng mga kuwento nito ang parehong positibo at negatibong mga bunga ng gawaing ito.[108] Gayunman, kinokondena ng ibang mga kasulatan ang poligamya kapag hindi ito pinahintulutan ng Diyos.[109]

Kaugnay na Tanong

Ang poligamya ba ay ayon sa Biblia?

Magbasa pa sa Latter-day Saints and Polygamy

Sinasalungat ba ng bahagi 132 ang Jacob 2?

Parehong itinuturo ng Doktrina at mga Tipan 132 at Jacob 2 na ang maramihang pag-aasawa ay itinatatag ng Diyos upang “makapagbangon ng binhi sa [Kanya],” ngunit sa usapin nina David at Solomon, tila gumagamit ang mga ito ng magkakasalungat na pananalita: “Si David at si Solomon ay tunay na nagkaroon ng maraming asawa at mga kalunya, na bagay na kasuklam-suklam sa harapan ko” kumpara sa “Ang mga asawa at mga kalunya ni David ay ibinigay sa kanya mula sa akin sa pamamagitan ng kamay ni Nathan... at sa wala sa mga bagay na ito ay nagkasala siya laban sa akin”.[110][111]

Sumasalungat ba ang seksyon 132 sa Pagsasalin ni Joseph Smith ng Biblia?

Hindi. Ang mga rebisyong ginawa ni Joseph Smith sa JST, lalo na ang mga talata sa 1 Hari na tumatalakay sa maramihang pag-aasawa nina David at Solomon, ay hindi sumasalungat sa mga turo ng bahagi 132.[112]

Pinapayagan ba ng bahagi 132 na dakilain ang mga taong nakabigkis sa iisang asawa lamang?

Hindi ito malinaw, pero malamang oo.[113] Noong nakaraan, itinuro ng ilang lider ng Simbahan na ang plural na pag-aasawa ay kailangan para sa pagtataguyod,[114] samantalang itinuro naman ng iba na hindi ito totoo.[115] Di-nagtagal matapos ilabas ang Manifesto noong 1890, itinuro ni Pangulong George Q. Cannon na maaaring matanggap ang pagtataguyod nang walang poligamya.[116]

Kaugnay na Tanong

Kailangan ba ang poligamya para mapunta sa Kahariang Selestiyal?

Magbasa pa sa Polygamy in Eternity

Ang mga Katotohanan

  • Ang Doktrina at mga Tipan 132 ay inihayag kay Joseph Smith noong Hulyo 12, 1843, bilang tugon sa kanyang mga tanong tungkol sa mga tauhan sa Biblia na may maraming asawa at kinakasama.

  • Iniulat ni William Clayton na itinala niya ang paghahayag, ngunit wala na ang kopyang ito.

  • Gumawa si Joseph C. Kingsbury ng kopya ng paghahayag na isinulat ni Clayton di-nagtagal matapos itong matanggap, at ang manuskritong ito ni Kingsbury ang naging Seksyon 132.

  • Unang inilathala ang Seksyon 132 noong 1852 sa Deseret News at idinagdag sa Doktrina at mga Tipan noong 1876.

  • Ang Seksyon 132 ay ginawang bahagi ng kanon noong 1880 sa pamamagitan ng isang boto ng pagsang-ayon sa pangkalahatang kumperensya.

Ang Aming Pananaw

Ang Doktrina at mga Tipan 132 ay maaaring maging isang mahirap na teksto para sa maraming Banal sa mga Huling Araw. Tinutugunan ng partikular na paghahayag na ito ang mga tanong ni Joseph Smith tungkol sa walang hanggang kasal at pag-aasawa ng maramihan, pero nagbabangon din ito ng iba pang mahihirap na tanong tungkol sa Propeta at sa kanyang pagsasagawa ng pag-aasawa ng maramihan. Para sa maraming Banal sa mga Huling Araw, nananatiling sensitibo at masalimuot na paksa ang pag-aasawa ng maramihan.

Ang paghahayag tungkol sa pag-aasawa ng higit sa isa ay mahirap tanggapin kapwa noong una itong itinala at kalaunan nang ito ay inilathala at ginawang banal na kasulatan—para sa mga lalaki at babae. Tinanggap ito ng ilan, samantalang pinili ng iba na iwan ang Simbahan. Bagaman tapat si Emma, asawa ni Joseph Smith, sa kanya, nahirapan siya nang husto sa paghahayag tungkol sa pag-aasawa ng higit sa isa. Itinuring ng ilang kababaihang Banal sa mga Huling Araw ang pag-aasawa ng higit sa isa bilang kapwa pagsubok at pagpapala, samantalang nakita naman ito ng iba bilang isang bagay na hindi nila kayang tiisin.

Dahil ang Doktrina at mga Tipan 132 ay naglalaman ng mahihirap na turo, may ilan na nagtanong kung tunay ba ito, at iminumungkahi na maaaring nagmula ito kay Brigham Young sa halip na kay Joseph Smith. Gayunman, pinatutunayan ng mga dokumentong talaan—kabilang ang maraming tala sa journal, mga kopya ng manuskrito, at mga ulat ng mga nakasaksi—na ang paghahayag ay direktang nagmula kay Joseph Smith.

Itinuturo ng paghahayag na ang maramihang pag-aasawa ay pinapahintulutan lamang kapag partikular na iniutos ng Diyos; hindi ito pangkalahatang kailangan. Bagaman hindi na isinasagawa ang poligamya sa loob ng Simbahan, ang Doktrina at mga Tipan 132 ay nananatiling kasulatan. Ang mga turo nito tungkol sa walang hanggang kasal ay patuloy na may mahalagang lugar sa pananampalataya ng mga Latter-day Saint.

Likas lang na mahirapan sa bahaging ito ng ating kasaysayan. Maraming tapat na miyembro ang hindi komportable sa pag-aasawang may higit sa isang asawa ngunit nakikita pa rin ang malaking halaga sa doktrina ng mga walang hanggang pamilya, na nananatiling mahalagang paniniwala hanggang ngayon.

Ano ang palagay mo?

280 natitirang mga character
Ang mga pananaw na ito ay pinili para sa pangkalahatang mambabasa at maaaring may maliliit na pagbabago kapag nai-post.
  • Steven J.
    “I accept the teachings of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints regarding plural marriage. It was practiced in ancient times by prophets such as Abraham and Jacob, and for several decades in the 1800's in the restored Church, as part of the restoration of all things.”
Read More Difficult Questions
115 Pangunahing Sanggunian
Mga talababa

  • BIOJoseph Smith, Jr.

    Inorganisa ni Joseph Smith (1805–1844) ang The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Ipinanganak siya sa Sharon, Vermont, at nagsimula siyang makaranas ng mga pangitain ng pagka-Diyos at ng mga anghel sa murang edad. Sa isang pangitain, nagpakita ang Anghel na si Moroni, na nagsiwalat ng kinaroroonan ng mga laminang ginto na may tala tungkol sa mga sinaunang Amerikano. Isinalin niya ang talaang ito at inilathala ito bilang Ang Aklat ni Mormon. Patuloy siyang tumanggap ng mga paghahayag sa buong buhay niya na nagsisilbing pundasyon ng doktrina ng Simbahan ngayon. Pinangunahan niya ang mga Banal sa mga Huling Araw sa buong bansa mula New York hanggang Illinois. Noong 1844, siya ay pinaslang habang naghihintay ng paglilitis sa Carthage, Illinois.

  • BIOJacob (Book of Mormon)

    Si Jacob, na anak nina Lehi at Sariah, ay isang kilalang propeta sa Ang Aklat ni Mormon. Ipinanganak habang naglalakbay ang kanyang pamilya sa ilang, dumanas si Jacob ng matitinding hirap noong kanyang kabataan, na inilarawan niya bilang “nagdusa nang lubha dahil sa kabastusan ng [kanyang] mga kapatid” (2 Nephi 2:1). Lumaki siyang natututo mula sa kanyang ama na si Lehi at sa kanyang kapatid na si Nephi, na kapwa naghanda sa kanya para sa kanyang tungkulin bilang propeta. Matapos humiwalay ang mga Nephita sa mga Lamanita, naging espirituwal na pinuno si Jacob na kilala sa kanyang mga turo tungkol sa kalinisang-puri, kayamanan, kapalaluan, at Pagbabayad-sala ni Jesucristo (Jacob 2–3). Itinala rin niya ang alegorya ng punong olibo (Jacob 5).

  • BIOOliver Cowdery

    Si Oliver Cowdery (1806–1850) ay isang tagasulat para sa Ang Aklat ni Mormon at nagsilbi bilang isa sa Tatlong Saksi ng Ang Aklat ni Mormon. Noong 1838, siya ay itiniwalag sa simbahan sa ilang kadahilanan, kabilang ang paghikayat ng mga demanda laban sa Simbahan at paninirang-puri kay Joseph Smith sa pamamagitan ng pag-akusa sa kanya ng pangangalunya. Bumalik siya sa pananampalataya malapit sa katapusan ng kanyang buhay at hindi kailanman itinanggi ang kanyang patotoo sa katotohanan ng Ang Aklat ni Mormon.

  • BIOFanny Alger

    Si Fanny Alger (1817?–1889) ay ipinanganak sa New York. Lumipat ang kanyang pamilya sa Ohio noong dekada 1820. Naging tagapamahala ng bahay si Alger para sa pamilyang Smith noong mga 1833. Malamang na naging maybahay siya sa maramihang pag-aasawa ni Joseph Smith noong 1835. Umalis si Alger sa sambahayan ng mga Smith at lumipat sa Indiana noong 1836. Ikinasal siya kay Solomon Custer noong 1836 at nagkaroon ng siyam na anak. Sumapi si Alger sa mga Universalist noong 1874.

  • BIOElijah (Bible)

    Isang propeta sa Biblia na nabuhay at nangaral sa hilagang kaharian ng Israel noong ika-9 na siglo BC sa panahon ng paghahari ni Haring Ahab. Nagpakita si Elijah sa templo ng Kirtland noong Abril 3, 1836 upang ipagkaloob ang mga susi ng pagkasaserdote kina Joseph Smith at Oliver Cowdery (Doktrina at mga Tipan 110:13–16).

  • BIOHyrum Smith

    Si Hyrum Smith (1800–1844) ay isinilang sa Tunbridge, Vermont. Siya ang nakatatandang kapatid ni Joseph Smith, na nag-organisa ng Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, at nagsilbi bilang ikalawang patriarka ng Simbahan. Isa siya sa Walong Saksi sa Ang Aklat ni Mormon. Noong 1837, naging ikalawang tagapayo siya sa Unang Panguluhan, at nang sumunod na taon, ibinilanggo siya kasama ni Joseph Smith sa Liberty Jail. Naging bagong patriarka ng Simbahan si Hyrum Smith noong 1841 matapos mamatay ang kanyang ama, si Joseph Smith, Sr., sa Nauvoo. Nagsilbi rin si Hyrum bilang miyembro ng City Council, ng Nauvoo Legion, at ng Council of Fifty. Pinaslang siya kasama ni Joseph Smith sa Carthage Jail noong 1844.

  • BIOWilliam Clayton

    Si William Clayton (1814–1879) ay isang malapit na kasama ni Joseph Smith at isang maagang bagong miyembro ng The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Ipinanganak siya sa Penwortham, Lancashire, England, sumapi siya sa Simbahan noong 1837 at di-nagtagal ay naging tagasulat ni Joseph Smith, na madalas na sangkot sa pagdidikta ng mga paghahayag ng propeta. Maingat na nagtago si Clayton ng mga journal na nagbibigay ng detalyadong salaysay ng maagang kasaysayan ng Simbahan, kabilang ang paglalakbay ng mga Banal sa mga Huling Araw patungo sa Salt Lake Valley. Siya ay pinakakilala sa pagsulat ng himnong "Come, Come, Ye Saints." Matapos ang pagkamartir ni Joseph Smith, nagpatuloy si Clayton sa paglilingkod sa Simbahan sa ilalim ng pamumuno ni Brigham Young, at malaki ang naging ambag niya sa pagtatatag ng mga Banal sa Utah Territory. Pumanaw siya sa Salt Lake City, Utah noong 1879.

  • BIOJoseph C. Kingsbury

    Si Joseph Corrodon Kingsbury (1812–1898) ay isang maagang miyembro ng The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Malaki ang naging papel niya sa pagpapanatili ng mahahalagang dokumentong may kaugnayan sa kasaysayan ng Simbahan. Ipinanganak sa Connecticut, sumapi si Kingsbury sa Simbahan noong dekada 1830 at sinundan ang mga miyembro sa kanilang paglipat sa Kirtland, Nauvoo, at sa huli ay sa Utah. Sa Nauvoo, naglingkod si Kingsbury bilang klerk at tagasulat. Marahil ay higit siyang kilala sa paggawa ng kopya ng paghahayag tungkol sa plural na pag-aasawa (Doktrina at mga Tipan 132) sa kahilingan ni Obispo Newel K. Whitney noong 1843. Si Kingsbury ay isang tapat na miyembro ng Simbahan na nagtiis sa hirap ng pag-uusig at paglipat pakanluran. Nanirahan si Kingsbury sa Utah, kung saan ipinagpatuloy niya ang kanyang paglilingkod sa Simbahan.

  • BIONewel K. Whitney

    Si Newel K. Whitney (1795–1850) ay isang naunang miyembro ng Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Ipinanganak sa Vermont, sumapi siya sa Simbahan noong 1831. Naglingkod siya bilang isa sa mga unang obispo sa Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Naglakbay si Whitney kasama ng mga Banal papuntang Missouri at kalaunan sa Nauvoo, kung saan pumayag siya na pahintulutan ang kanyang anak na si Sarah na maging plural na asawa ni Joseph Smith. Lumipat siya sa Utah noong 1849, kung saan siya namatay.

  • BIOEmma Hale Smith

    Si Emma Hale Smith (1804–1879) ay isang maagang lider sa Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Ipinanganak sa Harmony, Pennsylvania, nakatanggap si Emma ng edukasyon sa isang boarding school sa Boston, Massachusetts. Nakilala niya si Joseph Smith sa Harmony, Pennsylvania habang nagtatrabaho siya bilang manwal na manggagawa at, paminsan-minsan, bilang mangangaso ng kayamanan. Nagpakasal sila at sinundan niya si Joseph Smith sa buong buhay nito. Nagsilbi si Emma bilang unang pangulo ng Samahan ng mga Kababaihan at hinarap ang pagpapatupad ni Joseph Smith ng plural marriage na may halo-halong tugon: minsang sinusuportahan ito at minsang tinututulan sa iba’t ibang panahon ng kanyang buhay. Pagkatapos ng pagkamatay ni Joseph, pinakasalan ni Emma si Lewis C. Bidamon, isang hindi Mormon na residente ng Nauvoo. Kalaunan sa kanyang buhay, umugnay siya sa Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints, na kalaunan ay tinawag na Community of Christ, kung saan naging pangulo ang kanyang anak na si Joseph III.

  • BIOWillard Richards

    Si Willard Richards (Hunyo 24, 1804 – Marso 11, 1854) ay isinilang sa Hopkinton, Massachusetts. Isa siyang manggagamot at nagsilbi bilang ikalawang tagapayo ni Brigham Young sa Unang Panguluhan ng Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw mula 1847 hanggang sa kanyang kamatayan. Naroon si Richards nang barilin sina Joseph at Hyrum Smith. Nagsilbi rin siya bilang unang editor-in-chief ng Deseret News.

  • BIOBrigham Young

    Si Brigham Young (1801–1877) ay isang maagang pinuno ng mga Banal sa mga Huling Araw. Ipinanganak siya sa Whitingham, Vermont, at sumapi sa pananampalataya noong nasa beinte anyos siya matapos ang dalawang taon ng pag-iisip. Naging Pangulo siya ng Korum ng Labindalawang Apostol matapos ang pagkakahati-hati ng Simbahan sa Kirtland, Ohio. Matapos ang pagkamartir ni Joseph Smith noong 1844, inako ni Young ang pagkapangulo at pinangunahan ang mga Banal sa mga Huling Araw na manirahan sa rehiyon ng Great Basin. Nag-asawa siya ng limampu’t limang babae at nagkaroon ng limampu’t siyam na anak sa labing-anim sa kanyang mga asawa. Nagsilbi rin siya bilang Gobernador ng Utah Territory hanggang 1857 at bilang propeta hanggang sa kanyang kamatayan.

  • BIOJohn C. Bennett

    Si John C. Bennett (1804–1867) ay ipinanganak sa Fairhaven, Massachusetts. Siya ay isang manggagamot at, sa maikling panahon, isang mataas na pinuno ng Simbahan. Naging mahalaga ang papel niya sa pagpasa ng Nauvoo City Charter sa Lehislatura ng Illinois. Matapos siyang itiwalag dahil sa pangangalunya noong 1842, naging matinding kritiko siya ng Simbahan at isinulat ang aklat na History of the Saints: Or, An Exposé of Joe Smith and Mormonism (1842).

  • BIOJacob Scott

    Si Jacob Scott (1782–1845) ay ipinanganak sa County Londonderry, Ireland. Lumipat siya sa Canada noong 1819 at kalaunan ay nanirahan sa Trafalgar Township, Upper Canada. Sumapi siya sa Church of Jesus Christ of Latter-day Saints noong 1837 at lumipat sa Far West, Missouri, noong 1838. Matapos siyang itiwalag noong 1839, lumipat siya sa Appanoose Township, Illinois, at kalaunan ay nakipagkasundo muli kay Joseph Smith. Matapos mabinyagan muli at maordenan bilang mataas na pari noong 1843, ginugol niya ang mga huling taon ng kanyang buhay sa Nauvoo, Illinois.

  • BIOSidney Rigdon

    Si Sidney Rigdon (1793–1876) ay isang ministrong Campbellite sa Pennsylvania ngunit sumapi sa Simbahan noong 1830. Siya ay mahusay na mananalumpati at nagsilbi bilang miyembro ng Unang Panguluhan ni Joseph Smith. Tumakbo siya bilang kandidato ni Joseph Smith para sa pangalawang pangulo noong 1844. Pagkatapos ng kamatayan ni Joseph Smith, inangkin niyang siya ang kahalili ni Joseph Smith bilang pagtutol sa Korum ng Labindalawa. Siya ay itiniwalag at kalaunan ay itinatag ang "The Church of Jesus Christ" sa Friendship, New York, kung saan siya nanirahan hanggang sa kanyang kamatayan.

  • BIOHorace K. Whitney

    Si Horace Kimball Whitney (1823–1884) ay isang maagang miyembro ng The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints at isang mahalagang tao sa pagpapanatili at pagtatala ng kasaysayan ng simbahan. Ipinanganak sa Kirtland, Ohio, siya ang anak nina Newel K. Whitney, isang maagang obispo ng simbahan, at Elizabeth Ann Whitney, na kapwa mga kilalang Latter-day Saints. Noong 1847, gumawa si Horace ng dalawang kopya ng paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa (Doktrina at mga Tipan 132) sa kahilingan ng kanyang ama na si Newel K. Whitney. Si Horace ay isa ring pioneer, tumawid sa kapatagan kasama ng mga Banal patungo sa Salt Lake Valley, kung saan nag-ambag siya sa komunidad bilang manunulat, editor, at lingkod-bayan. Nagtrabaho siya para sa Deseret News at naging mahalaga sa pagsuporta sa pag-unlad ng kultura at edukasyon sa Utah. Pumanaw si Horace sa Salt Lake City noong 1884.

  • BIOOrson Pratt

    Si Orson Pratt (1811–1881) ay ipinanganak sa Hartford, New York, at naging apostol ng The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Siya ay tinawag sa maraming misyon. Itiniwalag siya sa Simbahan noong Agosto 1842, matapos ang mga paratang ng hindi angkop na asal ni Joseph Smith. Muling binautismuhan si Pratt noong Enero 1843 at nagsilbi bilang pangunahing manunulat ng mga polyeto para sa Simbahan at tagapagtanggol ng pananampalataya.

  • BIOAbraham (Bible)

    Si Abraham (mga ikalabinsiyam na siglo BCE) ay ipinanganak sa Ur at isang mahalagang tao sa kasaysayan ng Biblia. Siya ang una sa mga patriarka na pinasok ng Diyos sa isang tipan upang manahin ng kanyang mga inapo ang isang ipinangakong lupain. Ginugol ni Abraham ang malaking bahagi ng kanyang buhay bilang isang lagalag sa Levant, at nanatili rin nang ilang panahon sa Egipto (Genesis 11:27–Genesis 12:20). Siya at ang kanyang asawang si Sarah ay nagkaroon ng isang anak na nagngangalang Isaac. Nagkaroon din si Abraham ng mga anak kay Hagar at Katurah. Sinabihan si Abraham na ialay ang kanyang anak na si Isaac bilang sakripisyo, ngunit pinigilan siya ng isang anghel at sinabihang isang lalaking tupa na lang ang ialay sa halip (Genesis 22).

  • BIOSarah (Bible)

    Si Sarah, na ang orihinal na pangalan ay Sarai, ay asawa ni Abraham. Sa kabila ng pagiging baog niya noong una, ipinanganak ni Sarah si Isaac sa kanyang katandaan, kaya natupad ang pangako ng Diyos kay Abraham na magkakaroon ito ng anak sa pamamagitan niya, at naging ina siya ng lahing tipan (Genesis 17:15–19; 21:1–7). Kasama sa kuwento ni Sarah ang mga sandali ng pag-aalinlangan at kahinaang pantao, gaya ng nang tawanan niya ang pangakong magkakaanak siya sa kanyang katandaan (Genesis 18:12–15) o nang ibigay niya ang kanyang alilang si Hagar kay Abraham sa pagtatangkang siya mismo ang tumupad sa pangako (Genesis 16:1–4). Nabuhay si Sarah hanggang 127 taong gulang at inilibing nang may karangalan sa yungib ng Machpelah, kaya isa siya sa mga unang babae sa Biblia na may tala ng kamatayan at libing (Genesis 23:1–20).

  • BIOHagar (Bible)

    Si Hagar ay Ehipsiyang aliping babae ni Sarah at ang ina ng unang anak na lalaki ni Abraham, si Ishmael. Nang hindi makapagdalang-tao si Sarah, ibinigay niya si Hagar kay Abraham bilang pangalawang asawa upang magkaanak para sa kanya (Genesis 16:1–4). Matapos magdalang-tao, dumanas si Hagar ng malupit na pagtrato mula kay Sarah, kaya tumakas siya papunta sa ilang, kung saan nakatagpo niya ang isang anghel ng Panginoon na nangakong ang kanyang anak ay magiging ama ng isang dakilang bansa (Genesis 16:7–12). Kalaunan, humarap muli si Hagar sa tensyon nang ipanganak ni Sarah si Isaac at iginiit na paalisin sina Hagar at Ishmael (Genesis 21:8–14). Muling namagitan ang Diyos, na nagbigay ng tubig at katiyakan kay Hagar, at pinagtibay ang Kanyang pangako na gagawin Niyang isang dakilang bansa si Ishmael (Genesis 21:15–20).

  • BIOKeturah (Bible)

    Si Keturah ay asawa ni Abraham pagkatapos ng pagkamatay ni Sarah. Nagkaanak siya kay Abraham ng anim na lalaki: sina Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak, at Shuah (Genesis 25:1–2). Sa pamamagitan ng mga anak na ito, si Keturah ang naging ina ng ilang tribo, kabilang ang mga Midianita.

  • BIOJacob (Bible)

    Si Jacob, na kalaunan ay pinangalanang Israel, ay isang patriarka sa Biblia at isang mahalagang tauhan sa kasaysayan ng mga Israelita. Ipinanganak siya kina Isaac at Rebekah, at siya ang nakababatang kambal ni Esau (Genesis 25:24–26). Kilala si Jacob sa pagkuha ng pagkapanganay at pagpapalang para sana kay Esau, mga pangyayaring nagdulot ng alitan sa kanyang kapatid at humantong sa kanyang pagtakas patungong Haran (Genesis 25:29–34; 27:1–45). Habang nasa Haran, nagtrabaho si Jacob para sa kanyang tiyuhing si Laban, pinakasalan ang mga anak ni Laban na sina Leah at Rachel, at naging ama ng labindalawang anak na lalaki at isang anak na babae. Ang kanyang mga anak na lalaki ang naging mga ninuno ng labindalawang lipi ng Israel (Genesis 29–30). Nagkaroon si Jacob ng isang pagbabagong karanasan sa Diyos, nakipagbuno sa isang anghel at tinanggap ang pangalang Israel, na ang ibig sabihin ay “siya na nananaig sa Diyos” (Genesis 32:22–28). Kabilang sa mga sumunod na pangyayari sa buhay ni Jacob ang pakikipagkasundo kay Esau at paglipat sa Egipto upang muling makasama ang kanyang anak na si Joseph, na noon ay naging makapangyarihan doon. Namatay si Jacob sa Egipto ngunit inilibing sa puntod ng pamilya sa Canaan, bilang pagtupad sa kanyang hangaring makahimlay sa lupain ng kanyang mga ninuno (Genesis 49:29–50:13).

  • BIOLeah (Bible)

    Si Lea ang unang asawa ni Jacob at ina ng anim sa labindalawang lipi ng Israel. Siya ang nakatatandang anak na babae ni Laban at naging asawa ni Jacob dahil sa panlilinlang ng kanyang ama, dahil balak ni Jacob na pakasalan ang nakababatang kapatid niyang si Raquel (Genesis 29:15–27). Kahit na hindi siya gaanong pinaboran ni Jacob, biniyayaan si Lea ng mga anak, na nakita niya bilang tanda ng pagmamahal at pagsang-ayon ng Diyos (Genesis 29:31–35). Nagsilang si Lea ng anim na anak na lalaki—sina Ruben, Simeon, Levi, Juda, Isacar, at Zabulon—at isang anak na babae, si Dina (Genesis 30:17–21).

  • BIORachel (Bible)

    Si Rachel ang minamahal na asawa ni Jacob at ina nina Jose at Benjamin. Siya ang nakababatang anak na babae ni Laban at unang nakilala si Jacob nang pumunta ito sa bahay ng kanyang ama. Nagtrabaho si Jacob para kay Laban sa loob ng pitong taon upang mapangasawa si Rachel, pero dahil sa panlilinlang, si Lea ang ibinigay muna ni Laban sa kanya, kaya kinailangan ni Jacob na magtrabaho pa ng dagdag na pitong taon para kay Rachel (Genesis 29:9–30). Nahirapan si Rachel sa pagkabaog sa loob ng maraming taon. Sa bandang huli, pinagpala ng Diyos si Rachel ng dalawang anak na lalaki: si Jose, na naging tagapagligtas ng kanyang pamilya noong panahon ng taggutom, at si Benjamin, na sa panganganak sa kanya ay namatay si Rachel (Genesis 30:22–24; 35:16–19).

  • BIOBilhah (Bible)

    Si Bilha ay utusang babae ni Raquel at nang maglaon ay naging isa sa mga asawa ni Jacob. Nang nahirapan si Raquel na magkaanak, ibinigay niya si Bilha kay Jacob bilang asawa upang magkaroon si Raquel ng mga anak sa pamamagitan niya (Genesis 30:3–8). Nagsilang si Bilha ng dalawang anak na lalaki, sina Dan at Neftali, na naging pinuno ng dalawa sa labindalawang lipi ng Israel.

  • BIOZilpah (Bible)

    Si Zilpa ay isang hindi gaanong kilalang tauhan sa Biblia. Siya ay nagsilbing alilang babae ni Lea at kalaunan ay naging isa sa mga kinakasama ni Jacob. Nang pansamantalang tumigil si Lea sa panganganak, ibinigay niya si Zilpa kay Jacob bilang asawa upang maipagpatuloy ang pagbuo ng kanyang pamilya (Genesis 30:9–13). Nagsilang si Zilpa ng dalawang anak na lalaki, sina Gad at Aser, na naging pinuno ng dalawa sa labindalawang lipi ng Israel.

  • BIOIsaac (Bible)

    Si Isaac, na anak nina Abraham at Sara, ay isang patriarka sa Biblia na mahimalang isinilang sa kanyang mga magulang noong sila ay matanda na, bilang katuparan ng pangako ng Diyos. Muntik na siyang ihandog ng kanyang amang si Abraham bilang pagsubok ng pananampalataya. Pinakasalan ni Isaac si Rebekah, at sila ang naging mga magulang ng kambal na sina Esau at Jacob. Ipinasa ni Isaac ang mga pagpapala ng tipan kay Jacob, kahit na nalinlang siya upang gawin iyon (Genesis 27).

  • BIORebekah (Bible)

    Si Rebekah ay asawa ni Isaac at ina nina Esau at Jacob. Siya ay napili na mapangasawa ni Isaac sa pamamagitan ng patnubay ng Diyos nang matagpuan siya ng lingkod ni Abraham sa isang balon (Genesis 24:15–28). Tinupad ng pag-aasawa nina Rebekah at Isaac ang tipan ng pangako ng Diyos kay Abraham sa pagpapatuloy ng lahing pagdaraanan ng mga pagpapala ng tipan. Tinulungan ni Rebekah si Jacob na matanggap ang basbas ni Isaac, upang matiyak na sa pamamagitan niya magpapatuloy ang lahi ng tipan (Genesis 27:1–29).

  • BIOMoses (Bible)

    Si Moises ay isang propeta, tagapagbigay ng batas, at pinuno ng mga Israelita. Ipinanganak siya sa mga magulang na Hebreo sa Ehipto noong panahon ng pang-aapi, at pinalaki sa sambahayan ng Paraon matapos siyang mailigtas mula sa Ilog Nile noong siya ay sanggol pa (Exodo 2:1–10). Nang siya ay matanda na, tumakas si Moises mula sa Ehipto matapos patayin ang isang Ehipsiyo na binubugbog ang isang Hebreo. Kalaunan, nakatagpo niya ang Diyos sa nagliliyab na palumpong, kung saan tinawag siya upang iligtas ang mga Israelita mula sa pagkaalipin (Exodo 3). Pinangunahan ni Moises ang mga Israelita palabas ng Ehipto at tinanggap ang Sampung Utos sa Bundok Sinai (Exodo 14:19–20). Sa loob ng 40 taon, ginabayan niya ang mga Israelita sa ilang, namagitan sa Diyos para sa kanila, at ibinigay ang mga batas. Namatay si Moises bago makapasok sa Lupang Pangako, at nananatiling hindi alam ang kanyang libingan (Deuteronomio 34:1–7).

  • BIOZipporah (Bible)

    Si Zipporah ay isang mahalagang tauhan sa Biblia. Siya ang asawa ni Moises at anak na babae ni Jethro, ang pari ng Midian. Naging asawa siya ni Moises matapos itong tumakas mula sa Ehipto at manirahan sa Midian, kung saan nagtrabaho siya bilang pastol para sa kanyang ama (Exodo 2:15–21). Nagsilang si Zipporah ng dalawang anak na lalaki kay Moises, sina Gershom at Eliezer. Isa sa mga pinakatanyag na pangyayari na may kinalaman kay Zipporah ay ang kanyang agarang pagpapasiya na tuliin ang kanilang anak, na nagligtas kay Moises mula sa kaparusahan ng Diyos at nagpakita ng kanyang katapatan sa tipan ng Diyos (Exodo 4:24–26).

  • BIOTharbis (Ethiopian Wife of Moses)

    Si Tharbis ay isang tauhan mula sa tradisyong wala sa Biblia, na kung minsan ay iniuugnay sa Etiopianang (Cusita) asawa ni Moises na binanggit sa Mga Bilang 12:1. Maikling binabanggit ng Biblia na nag-asawa si Moises ng isang babaeng Etiopiana, na naging dahilan ng pagpuna sa kanya ng kanyang mga kapatid na sina Miriam at Aaron. Bagaman hindi siya pinapangalanan ng Biblia o nagbibigay ng iba pang detalye tungkol sa kanya, may ilang sinaunang tradisyon, gaya ng makikita sa mga isinulat ni Josephus, na kinikilala siya bilang si Tharbis, isang prinsesa mula sa Cush.

  • BIOKing Solomon (Bible)

    Si Haring Solomon, ang anak ni Haring David at ni Bathsheba, ang ikatlong hari ng Israel at namuno noong ginintuang panahon nito ng kasaganaan at kapayapaan (mga 970–931 BCE). Kilala sa kanyang karunungan, makikita ang kanyang mga isinulat sa mga aklat sa Biblia na ayon sa tradisyon ay iniuugnay sa kanya, gaya ng Mga Kawikaan, Eclesiastes, at Awit ni Solomon. Kilala rin si Solomon sa pagpapatayo ng Unang templo sa Jerusalem, isang napakalaking tagumpay na naging sentro ng pagsamba ng mga Israelita (1 Hari 6–7). Sa ilalim ng kanyang pamumuno, naabot ng Israel ang pinakamataas nitong antas ng yaman, pandaigdigang impluwensya, at tagumpay sa kultura. Gayunman, ang kanyang paghahari ay nakilala rin sa kanyang maraming pag-aasawa at mga alyansa—sinasabing nagkaroon siya ng 700 asawa at 300 kalaguyo—na sa huli ay humantong sa kanyang pagsamba sa mga diyus-diyosan at sa pagkakahati ng kaharian matapos ang kanyang kamatayan (1 Hari 11:1–13).

  • BIOKing David (Bible)

    Si Haring David ang ikalawang hari ng Israel at naghari sa loob ng 40 taon (mga 1010–970 BCE). Ipinanganak sa Bethlehem bilang bunsong anak ni Jesse, si David ay isang batang pastol na tumalo sa higanteng Filisteong si Goliat gamit ang isang tirador at isang bato (1 Samuel 17). Kalaunan, naging hari siya matapos mamatay si Saul. Pinag-isa ni David ang mga lipi ng Israel at itinatag ang Jerusalem bilang politikal at espirituwal na kabisera ng bansa. Dinala niya ang Kaban ng Tipan sa Jerusalem (2 Samuel 6). Kilala bilang mandirigma at makata, si David ay tradisyunal na itinuturing na may-akda ng marami sa mga Awit. Nakiapid si David kay Bathsheba at ipinagawa ang pagkamatay ng kanyang asawang si Uriah (2 Samuel 11). Ang mga ginawa niyang ito ay humantong sa alitan sa pamilya at paghihimagsik sa loob ng kanyang sambahayan. Kalaunan, muling pinagtibay ng Diyos ang Kanyang tipan kay David, na ipinapangakong mula sa kanyang angkan ay magmumula ang Mesiyas (2 Samuel 7:12–16; Mateo 1:1).

  • [1]↩︎

    Ang talata (Jacob 2:24–30) ay ganito:

    24 Narito, si David at si Solomon ay tunay na nagkaroon ng maraming asawa at mga babae, na bagay na kasuklam-suklam sa harapan ko, sabi ng Panginoon. 25 Kaya nga, ganito ang sabi ng Panginoon, inilabas ko ang bayang ito mula sa lupain ng Jerusalem, sa pamamagitan ng kapangyarihan ng aking bisig, upang ako ay makapagbangon para sa akin ng isang matuwid na sanga mula sa bunga ng mga balakang ni Joseph. 26 Kaya nga, ako ang Panginoong Diyos ay hindi papayag na ang bayang ito ay gagawa gaya nila noong una. 27 Kaya nga, aking mga kapatid, pakinggan ninyo ako, at dinggin ang salita ng Panginoon: Sapagkat walang sinumang lalaki sa inyo ang magkakaroon maliban sa iisang asawa; at hindi siya magkakaroon ng mga babae; 28 Sapagkat ako, ang Panginoong Diyos, ay nalulugod sa kalinisan ng kababaihan. At ang mga pakikiapid ay kasuklam-suklam sa harapan ko; ganito ang sabi ng Panginoon ng mga Hukbo. 29 Kaya nga, susundin ng bayang ito ang aking mga utos, sabi ng Panginoon ng mga Hukbo, o susumpain ang lupain dahil sa kanila. 30 Sapagkat kung nanaisin ko, sabi ng Panginoon ng mga Hukbo, na magbangon ng binhi para sa akin, uutusan ko ang aking bayan; kung hindi, kanilang diringgin ang mga bagay na ito.
  • [2]↩︎

    Ang pinakamainam na tantiya para sa petsa ng pagsasalin ni Joseph Smith ng Aklat ni Jacob, bahagi ng Maliliit na Lamina ni Nephi, ay Hunyo 1829. Sinimulan niyang isalin ang Ang Aklat ni Mormon noong Abril 1829, nagsimula sa Mosias, pagkatapos ay ipinagpatuloy ang tala ni Mormon, at saka isinalin ang Maliliit na Lamina.

  • [3]↩︎

    Ipinapakita ng mga salaysay sa kalaunan na ang maagang gawain ni Joseph sa kanyang pagsasalin ng Biblia (Joseph Smith Translation) ang nagbunsod sa kanya na magtanong tungkol sa poligamya sa Biblia, na siya namang nag-udyok ng paghahayag tungkol sa paksang iyon.

  • [4]↩︎

    Noong 1861, gumawa si W. W. Phelps ng isang sinasabing kopya ng isang paghahayag na diumano ay natanggap ni Joseph noong 1831, na tumalakay sa plural na pag-aasawa sa pagitan ng mga lalaking Banal sa mga Huling Araw at mga Katutubong Amerikanong (“Lamanita”) babae.

  • [5]↩︎

    Binanggit ng mga editor ng Joseph Smith Papers na “hindi malinaw kung sino ang may-akda ng pahayag, pero karaniwan itong iniuugnay kay Oliver Cowdery.”

    Ipinaliwanag pa nila na “posible na isinama ni Cowdery ang pahayag tungkol sa kasal at inilimbag ito nang walang pahintulot ni [Joseph Smith] o laban pa sa kanyang kagustuhan,” dahil wala si Joseph nang ito ay basahin sa kongregasyon at aprubahan nito noong Agosto 1835. Nagtapos ang mga editor na “hindi malinaw kung si [Joseph] ay may kinalaman sa paggawa ng pahayag o kung inaprubahan niya ito.”

  • [6]↩︎

    Ang bahagi (CI) na may pamagat na "Kasal" ay nagsasaad: "Yamang ang simbahang ito ni Cristo ay sinisi sa kasalanan ng pakikiapid, at poligamya: ipinapahayag namin na naniniwala kami, na ang isang lalaki ay dapat magkaroon ng iisang asawa; at ang isang babae, iisang asawa lamang, maliban sa kaso ng kamatayan, kapag ang alinman sa kanila ay malayang makapag-aasawa muli."

  • [7]↩︎

    Si Fanny Alger ay tinukoy bilang “isa sa mga unang maramihang asawa na nabuklod sa propeta” noon pang artikulo ni Andrew Jenson noong 1887 tungkol sa mga pinagmulan ng maramihang pag-aasawa. Tingnan pa sa “Joseph Smith and Fanny Alger.”

  • [8]↩︎

    ay nagsasaad:Ang mga talata 13–16 ng Doktrina at mga Tipan 110

    13 Matapos magsara ang pangitaing ito, isa pang dakila at maluwalhating pangitain ang biglang dumating sa amin; sapagkat si Elijah na propeta, na iniakyat sa langit nang hindi nakatikim ng kamatayan, ay tumayo sa harapan namin, at nagsabi: 14 Narito, ganap nang dumating ang panahon, na binanggit ng bibig ni Malakias—na nagpapatotoo na siya [si Elijah] ay isusugo, bago dumating ang dakila at kakila-kilabot na araw ng Diyos— 15 Upang papagbaliking-loob ang mga puso ng mga ama sa mga anak, at ang mga anak sa mga ama, baka ang buong daigdig ay masaktan ng isang sumpa— 16 Kaya nga, ang mga susi ng dispensasyong ito ay ipinagkatiwala sa inyong mga kamay; at sa pamamagitan nito ay malalaman ninyo na ang dakila at kakila-kilabot na araw ng Diyos ay malapit na, nasa pintuan na nga.
  • [9]↩︎

    Sa Mormon Doctrine, nagbigay si Bruce R. McConkie ng pangkaraniwang interpretasyon ng mga Banal sa mga Huling Araw tungkol sa Doktrina at mga Tipan 110, na nagpapaliwanag na ang mga susi ng selyado na ibinalik ni Elijah ay nagbibigay ng “kapangyarihang magbigkis sa lupa at maipaselyado ito nang walang hanggan sa langit (Doktrina at mga Tipan 110:13-16; 132:45-47).”

    Sinabi pa niya na ang mga susing ito, kasama ang temple endowment, ay “isang kailangang paunang hakbang para maisagawa ang walang hanggang kasal,” maging ito man ay kasal sa pagitan ng isang lalaki at isang babae o sa pagitan ng isang lalaki at maraming babae.

  • [10]↩︎

    Hindi alam ang eksaktong bilang ng mga babaeng ibinuklod kay Joseph Smith bilang mga plural na asawa, pero ang mga tantiya ay nasa pagitan ng 30 at 40, at may ilang historyador na nagpapakitid ng bilang sa pagitan ng 33 at 35. Para sa higit pang impormasyon, tingnan ang "Joseph Smith at Poligamya."

  • [11]↩︎

    Noong Hulyo 12, 1843, itinala ng klerk ni Joseph Smith na si Willard Richards sa journal ni Joseph: “Tumanggap ng isang paghahayag sa opisina sa harapan ni Hyrum [Smith] at W[illiam] Clayton.”

    Nang araw ding iyon, itinala ni William Clayton sa sarili niyang journal na isinulat niya ang isang paghahayag na idinikta ni Joseph Smith tungkol sa “kaayusan ng pagkasaserdote,” na kasama ang pagsasagawa ng poligamya gaya ng ginawa ng mga tauhan sa Biblia tulad nina Moises, Abraham, David, at Solomon. Ayon kay Clayton, iniharap at binasa nina Joseph at Hyrum ang paghahayag kay Emma Smith nang araw na iyon, ngunit tinanggihan niya ito.

    Nag-iwan si Clayton ng maraming salaysay tungkol sa kanyang papel sa pagtatala ng paghahayag na ngayon ay nakakanonisa bilang Doktrina at mga Tipan 132. Sa isang liham noong 1871 kay Madison Scott, idinetalye niya ang kanyang pagkakasangkot, na isinulat:

    Isinulat ko nga ang paghahayag tungkol sa selestyal na kasal na ibinigay sa pamamagitan ni Propetang Joseph Smith, noong ika-12 araw ng Hulyo 1843. Nang isulat ang paghahayag, walang ibang naroon maliban kay Propetang Joseph, sa kapatid niyang si Hyrum, at sa akin. Isinulat ito sa maliit na opisina sa itaas na nasa likod ng tindahang yari sa ladrilyo na nakatayo sa pampang ng Ilog Mississippi. Inabot nang mga tatlong oras ang pagsulat nito. Idinikta ni Joseph ang bawat pangungusap at isinulat ko ito ayon sa kanyang pagdidikta. Matapos maisulat ang lahat, hiniling sa akin ni Joseph na basahin ko ito nang dahan-dahan at maingat, na ginawa ko naman, at pagkatapos ay sinabi niyang tama ito.

    Walang kilalang tala o salaysay mula kay Hyrum Smith tungkol sa nasaksihan niya noong araw na iyon bilang bahagi ng maliit na grupong sangkot sa pinagmulan ng Doktrina at mga Tipan 132.

  • [12]↩︎

    Ang kopya ng Kingsbury na manuskrito ng Doktrina at mga Tipan 132 ay kasalukuyang nasa Church History Library sa Salt Lake City. Noong 1870, sinabi ni Kingsbury sa isang sinumpaang salaysay na ginawa niya ang kopya “noong o mga ikalabinlimang araw ng Hulyo A.D. 1843.”

    Noong 1886, nagbigay si Kingsbury ng isa pang sinumpaang pahayag na nagdedetalye ng kanyang papel sa pagkopya ng paghahayag. Sinabi niya:

    Ibinigay sa akin ni Obispo Newel K. Whitney ang pahayag na tinukoy sa itaas noong araw na isinulat ito o kinabukasan, at sinabi na hiniling sa akin na gumawa ng kopya nito. Ginawa ko iyon, at pagkatapos ay binasa ko ang aking kopya kay Obispo Whitney, na inihambing ito sa orihinal na hawak niya sa kanyang kamay habang binabasahan ko siya. Nang matapos akong magbasa, sinabi ni Obispo Whitney na tama ang kopya, at si Hyrum Smith, na pumasok noon sa silid upang kunin ang orihinal, ay inabotan niya nito. Idaragdag ko rin na ang kopyang ito, gayundin ang orihinal, ay lubos na kapareho ng inilathala sa kasalukuyang edisyon ng Aklat ng Doktrina at mga Tipan.

    Ikinasal si Kingsbury sa anak ni Whitney na si Sarah Ann sa isang "kunwari" na kasal noong Abril 29, 1843, upang itago ang katotohanang si Joseph ay na-seal na sa kanya bilang plural na asawa isang taon bago nito. Nakatira si Kingsbury kasama ng mga Whitney sa Nauvoo hanggang Hulyo 23, 1843, nang umalis siya para sa isang misyon.

  • [13]↩︎

    Noong 1871, sinabi ni William Clayton na “ang orihinal na [kopya] ay sinira ni Emma Smith.” Ipinaliwanag niya kalaunan na pinahintulutan siya ni Joseph Smith na sirain iyon sa pagsisikap na “patahimikin” ang damdamin nito tungkol sa paghahayag at para mapatigil ang patuloy nitong “pangungulit.”

    Ganito rin ang ikinuwento ni Elizabeth Ann Smith Whitney: naging “galit na galit” si Emma nang marinig ang paghahayag at “sinunog ang orihinal, sa pag-aakalang nasira na niya ang tanging nakasulat na dokumento tungkol sa paksang iyon [ng pag-aasawang plural] na umiiral.”

    Sinabi rin ni Brigham Young sa iba’t ibang pagkakataon na “sinunog” ni Emma “ang orihinal” o “ipinailalim ang kandila [sa manuskrito] at sinunog ito.”

    Gayunman, itinanggi ni Emma ang mga pahayag na ito, at sinabi na hindi naman ipinakita sa kanya ang paghahayag noong una pa lang.

  • [14]↩︎

    Ayon sa salaysay ni William Clayton:

    Binasa ang paghahayag sa ilan sa mga pinuno noong araw na iyon. Pagsapit ng gabi, tinanong ni Obispo Newel K. Whitney si Joseph kung may pagtutol ba siya sa pagkuha niya ng kopya ng paghahayag; sumagot si Joseph na wala, at ibinigay iyon sa kanya. Maingat itong kinopya kinabukasan ni Joseph C. Kingsbury. . . . Ang kopyang ginawa ni Joseph C. Kingsbury ay tunay at wastong kopya ng orihinal sa bawat aspeto. Maingat na iningatan ang kopya ni Obispo Whitney, at iilan lamang ang nakaaalam ng pag-iral nito hanggang sa pansamantalang lokasyon ng Camp of Israel sa Winter Quarters, sa ilog Missouri, noong 1846.
  • [15]↩︎

    Ayon sa tala ni William Clayton tungkol sa sermon, itinuro ni Joseph Smith na “ang isang lalaki ay dapat pumasok sa isang walang hanggang tipan kasama ang kanyang asawa sa mundong ito, kung hindi ay wala siyang karapatan sa kanya sa susunod na buhay.”

    Ang pariralang “walang hanggang tipan,” sa konteksto ng walang hanggang selyado, ay lumilitaw sa buong Doktrina at mga Tipan 132 (mga tal. 4, 6, 19, 26, 27, 41–42). Partikular na sinasabi sa talata 41, “Ang isang lalaki ay tumatanggap ng asawa sa bagong at walang hanggang tipan.”

  • [16]↩︎

    Ang mga katitikan ng mataas na konseho ng Nauvoo para sa Agosto 12, 1843, ay nagtala: “Pagtuturo nina Prest. Hiram Smith at William Marks.”

    Sa isang mas huling sinumpaang pahayag, nagpatotoo ang mga miyembro ng mataas na konseho na sina David Fullmer, Aaron Johnson, at Thomas Grover na “iniharap ni Hyrum Smith sa Mataas na Konseho sa kanyang opisina na yari sa laryo sa Nauvoo . . . ang Paghahayag tungkol sa Selestyal na Kasal, na ibinigay kay Joseph Smith, at isinulat noong ikalabindalawang araw ng Hulyo 1843.” Sinasabi sa sinumpaang pahayag na ang “pagtuturo” na nakatala sa mga minuto ay tumutukoy kay Hyrum na “ineendorso iyon at ipinapaliwanag ito sa Konseho.”

    Nagpatotoo pa si Thomas Grover na “ipinaliwanag ni Hyrum Smith ang [bahagi 132] nang mga isang oras, malinaw na ipinapaliwanag ito, at pagkatapos ay ipinaliwanag niya ito sa nasabing konseho.”

    Napanatili ni Franklin D. Richards ang isang halos kasabay na salaysay ng mga itinuro ni Hyrum sa pulong, at binanggit na “sinabi ni Hiram sa harap ng mataas na konseho . . . na dapat kunin ng isang lalaki ang asawa ng kanyang kapatid at magkaanak para sa kanya gaya ng ginawa sa Israel ay dapat muling itatag.”

    Ipinapakita ng iba pang kontemporaryong sources, kabilang ang isa mula sa miyembro ng konseho na si Austin Cowles, na binasa sa pagkakataong ito ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa, at pinagtibay ito ng sumunod na mga ulat mula sa iba pang miyembro ng konseho.

  • [17]↩︎

    Tatlong miyembro ng konseho—sina William Marks, Austin Cowles, at Leonard Soby—ang tumanggi sa paghahayag at kalaunan ay umalis sa simbahan. Lahat silang tatlo ay nagpatotoo na binasa ang paghahayag sa pulong ng mataas na konseho.

  • [18]↩︎

    Ipinaliwanag ni Hosea Stout, ang klerk na nagtala ng mga katitikan para sa pulong ng mataas na konseho ng Nauvoo noong Agosto 12, 1843, sa isang liham noong 1883 kay Joseph F. Smith kung bakit napakaikli ng mga katitikan at hindi tahasang inilahad ang paghahayag tungkol sa pag-aasawang maramihan. Ayon kay Stout:

    Nagpulong ang mataas na konseho sa opisina ni Prest Hyrum Smith sa Nauvoo, at si Prest Hyrum Smith, ang inyong ama, (gaya ng inaasahan namin) ay pumasok sa konseho dala ang isang dokumento, na sinasabing paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa, para basahin iyon sa konseho. Ako ang clerk ng konseho noong panahong iyon, at inakala kong iyon ay ilalagay sa mga talaan ng Konseho para sa gamit nila sa hinaharap. Sa mismong oras na iyon ay may isa pa akong appointment, at pinahintulutan akong umalis ng konseho, sa pag-aakalang ilalagay iyon doon at mapupunta sa aking kamay bilang clerk. Maaari ko sana itong basahin nang mabuti sa sarili kong oras. Nang bumalik ako, nag-adjourn na ang Konseho, at nakaalis na ang inyong ama, dala ang paghahayag.
  • [19]↩︎

    Sa isang liham kay Brigham na may petsang bandang huling bahagi ng Agosto 1843 (sa pagitan ng Agosto 23 at Agosto 28), binanggit ni Richards ang isang "Bagong Pahayag" ngunit sinabi niyang "hindi pa niya ito nakikita."

    Bagama’t hindi tiyak kung alin mismong paghahayag ang tinutukoy niya, dahil sa petsa ng liham, malamang na ito ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa na natanggap noong nakaraang buwan, na binasa ni Hyrum sa mataas na konseho ng Nauvoo isang linggo at kalahati nang mas maaga.

  • [20]↩︎

    Kabilang sa mga taong nag-ulat na nakita nila ang manuskrito o nasabihan tungkol sa nilalaman nito sa Nauvoo sina William at Jane Law, Mercy Rachel Fielding Thompson, John Taylor, Charles Lambert, James Allred, Charles Smith, at Lucy Walker.

    Sa isang liham na may petsang Hunyo 16, 1844, isinulat ni Sarah Scott sa kanyang mga magulang na nalaman ng kanyang bayaw na si Jesse Haven ang tungkol sa mga turo ng paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa “mula sa pinakamataas na awtoridad sa Simbahan.”

    Pagkalipas ng ilang dekada, naalala ni Ebenezer Robinson na ipinaalam sa kanya ni Hyrum Smith ang paghahayag noong taglamig ng 1843. Ganoon din, sa kanyang deposisyon sa Temple Lot, nagpatotoo si Cyrus Wheelock na binasa sa kanya ang paghahayag at sa isang maliit na grupo ng mga lalaki kasama si Joseph Smith sa kakahuyan sa labas ng Nauvoo.

  • [21]↩︎

    Naalala ni George A. Smith na:

    Noong 1843, isinulat ang batas tungkol sa selestyal na kasal, ngunit hindi ito inilathala, at marahil ay isa o dalawang daang tao lamang ang nakaaalam nito.
  • [22]↩︎

    Sa isang liham kay James G. Edwards, isinulat ni Bennett:

    Ngayon ay sumusulat ako sa inyo ng ilang linya tungkol sa bagong doktrina ng “PAG-AASAWA PARA SA KAWALANG-HANGGAN,” na kamakailan ay inimbento ng Banal na si Joe, ang Magaspang na Lalaking Kambing ng Mormonismo, para sa kapakinabangan ng kanyang kawan. Sinasabi ni Joe na yamang “sila'y hindi magasawa, o ibigay man sa pag-aasawa; kundi tulad sila sa mga anghel na nasa langit,” sa kawalang-hanggan, ipinahayag sa kanya na walang pagkakaisa sa langit maliban kung piliin ng mga Banal ang kanilang mga kasama at mag-asawa SA PANAHONG ITO, PARA SA KAWALANG-HANGGAN!!! Kailangan silang mag-asawa sa panahong ito upang masimulan nilang mabuo ang taos na pagkapit at payak na pagmamahal na napakahalagang ganapin sa kawalang-hanggan para sa kapayapaan ng Langit. Kaya kamakailan ay pinakasalan ni Joe Smith ang kanyang kasalukuyang asawang si Emma, para sa kawalang-hanggan at para rin sa panahong ito. Ang doktrina ay na maaaring pumili ang isang lalaki ng marami hangga't gusto niyang asawa para sa kawalang-hanggan ayon sa karapatan na ibibigay sa kanya ng kanyang debosyon sa mga interes ng Simbahang Mormon—at ito ay pagpapasyahan sa pamamagitan ng paghahayag sa pamamagitan ng Kanyang Kabanalan, ang Propeta!

    Ang siping “hindi sila magasawa, ni ibigay man sa pag-aasawa; kundi tulad sila ng mga anghel na nasa langit,” ay kahawig ng wikang matatagpuan sa Marcos 12:25 gayundin sa Doktrina at mga Tipan 132:16.

  • [23]↩︎

    Sa kanyang liham sa kanyang anak na si Mary Warnock, sinabi ni Scott ang sumusunod (iniayon sa pamantayan ang baybay at bantas):

    Ilang paghahayag na may malaking pakinabang at pambihirang interes ang kamakailan ay ipinaabot kay Joseph at sa Simbahan, ngunit kung nasaan man kayo ngayon, hindi ninyo masusunod ang mga ito. Ang isa ay na ang lahat ng kasunduan o tipan sa kasal ay dapat maging walang hanggan. Ibig sabihin, ang mga partido (kung sila ay kabilang sa Simbahan at susunod sa kalooban ng Diyos sa ugnayang ito sa isa’t isa) ay dapat ikasal para sa buhay na ito at sa kawalang-hanggan. Tungkol naman sa mga namatayan ng kabiyak bago ibinigay ang paghahayag na ito sa Simbahan, may pribilehiyo silang maikasal sa kanilang mga yumaong asawa, lalaki man o babae, para sa kawalang-hanggan. Kung isang lalaki ang nagnanais na makasal sa kanyang yumaong asawa, isang kapatid na babae sa Simbahan ang nagsisilbing proxy o kinatawan ng namatay sa pagsasagawa ng seremonya ng kasal. Gayundin sa kaso ng isang biyuda na nagnanais na mapasama sa isang walang hanggang tipan sa kanyang yumaong asawa. Kung hindi sila ikakasal sa ganitong paraan para sa kawalang-hanggan, dapat silang manatiling walang asawa at maging tulad ng mga anghel—mga espiritung tagapaglingkod o mga lingkod ng mga may-asawa—magpakailanman at hinding-hindi sila makaaabot sa mas mataas pang antas ng kaluwalhatian. Marami nang miyembro ng Simbahan ang gumamit ng pribilehiyong ito at naikasal sa kanilang mga yumaong asawa. Sa ilang kaso kung saan ang isang lalaki ay ikinasal sa dalawa o tatlong asawa na ngayo’y pawang yumao na, naikasal siya sa kanilang lahat ayon sa pagkakasunod kung kailan niya sila napangasawa noong sila ay nabubuhay pa.
  • [24]↩︎

    Noong Abril 8, 1844, ipinaliwanag ni Hyrum na natutuhan niya mula kay Joseph na ang tipan ng kasal na ginawa sa mortal na buhay ay hindi umaabot sa kawalang-hanggan maliban kung ito ay ibinuklod sa pamamagitan ng banal na awtoridad, na nagpapakita ng mga turo ng Doktrina at mga Tipan 132. Gaya ng ikinuwento ni Hyrum (iniangkop ang baybay):

    Nag-asawa ako ng isang babae at ako lamang ang may anumang karapatan sa kanya. Hanggang sa magkaanak kami ng lima, ang tipan ay ginawa para sa aming buhay. Siya ay namatay bago ipinakita sa amin ng Diyos ang Kanyang awtoridad. Ipinakita sa akin ng Diyos na ang tipan ay patay na at wala nang bisa; ni hindi ko siya makakasama sa pagkabuhay na mag-uli, kundi magiging gaya kami ng mga anghel. Nabalisa ako rito. Sinabi ni Brother Joseph, "Maaari kang mabuklod sa kanya sa parehong alituntunin kung paanong maaari kang mabinyagan para sa mga patay." Nagtanong ako, "Ano ang magagawa ko para sa higit pa sa pangalawang asawa?" Sumagot si Joseph, "Maaari kang gumawa ng tipan sa kanya para sa kawalang-hanggan at mabuklod sa kanya." Sinabi niya, "Aakto ako bilang kahalili para sa namatay, at mabubuklod ako sa iyo para sa kawalang-hanggan."
  • [25]↩︎

    Si William at Jane Law, kasama si Austin Cowles, ay gumawa ng mga sinumpaang salaysay na nagsasabing nakita nila ang paghahayag at binigyang-kahulugan sa ibang pananalita ang nilalaman nito.

    Sinabi ni William Law na ang paghahayag ay “nagpapahintul[o]t sa ilang lalaki na magkaroon ng higit sa isang asawa nang sabay, sa mundong ito at sa mundong darating,” na umaayon sa mga talata 37–39 ng Doktrina at mga Tipan 132. Inilarawan din niya ang paghahayag bilang isang “batas” na ibinigay ng Diyos, isang salitang paulit-ulit na ginamit sa buong teksto.

    Iniulat ni Jane Law na ang paghahayag ay "nagbigay-pahintulot sa ilan na magkaroon ng hanggang sampu [na asawa]," isang sanggunian na makikita sa mga talata 62–63.

    Sinabi ni Austin Cowles na itinuro ng paghahayag ang: “Una, ang pagseselyado sa mga tao sa buhay na walang hanggan, laban sa lahat ng kasalanan, maliban sa pagbububo ng dugong walang sala o sa pagsang-ayon dito,” na tumutukoy sa talata 19, at “Ikalawa, ang doktrina ng pagkakaroon ng maraming asawa, o pag-aasawa sa mga birhen,” na inilalarawan sa mga talata 58–66. Tinukoy rin ni Cowles ang talata 39, at sinabing itinuro ng paghahayag na “si David at si Solomon ay may maraming asawa, ngunit dito ay hindi sila nagkasala maliban sa usapin ni Uriah.”

  • [26]↩︎

    Ayon sa mga nailathalang katitikan ng pulong ng Nauvoo City Council noong Hunyo 10, 1844, si Hyrum Smith ay “tumutukoy sa paghahayag, na binasa sa mataas na konseho ng Simbahan, na naging sanhi ng napakaraming usapan tungkol sa pagkakaroon ng maraming asawa.” Malamang na tumutukoy ito sa pulong ng mataas na konseho ng Nauvoo noong Agosto 12, 1843, kung saan binasa ni Hyrum ang paghahayag tungkol sa pag-aasawa nang higit sa isa.

    Itinala rin sa mga talaan si Hyrum na nagsasabing ang paghahayag ay “bilang sagot sa isang tanong tungkol sa mga bagay na nangyari noong mga nakaraang araw, at walang kaugnayan sa kasalukuyang panahon.”

  • [27]↩︎

    Ayon sa mga tala ng pulong ng Nauvoo City Council noong Hunyo 10, 1844, si Joseph, bilang tugon sa mga reklamo sa Nauvoo Expositor tungkol sa kanyang mga turo ukol sa walang hanggang kasal, ay nagsabi: "Ginagawa nilang krimen para sa isang lalaki na magkaroon ng asawa sa lupa, samantalang mayroon siyang isa sa langit, ayon sa mga susi ng banal na pagkasaserdote."

  • [28]↩︎

    Si Joseph ay pinaslang kasama ng kanyang kapatid na si Hyrum habang naghihintay ng paglilitis para sa umano’y pagtataksil laban sa estado ng Illinois. Ang anunsyo ng kanilang pagiging martir ay nasa kanon na ngayon bilang seksyon 135 ng Doktrina at mga Tipan.

    Para sa karagdagang impormasyon, tingnan ang "Pagkamartir nina Joseph at Hyrum Smith."

  • [29]↩︎

    Sa isang artikulong inilathala sa Messenger and Advocate ni Rigdon, inakusahan ni Samuel C. Bennett si Joseph Smith na isang bumagsak na propeta dahil itinuro nito ang “doktrina na ang isang lalaki ay maaaring magkaroon ng sampung asawa” at na “si David ay hindi nagkasala sa pagkakaroon ng maraming asawa, maliban lamang sa kaso ni Uriah.” Tila tumutukoy ang pahayag na ito sa Doktrina at mga Tipan 132:39, 62–63.

  • [30]↩︎

    Ayon sa mga editor ng Joseph Smith Papers, ginawa ni Willard Richards ang kanyang kopya ng paghahayag na ito “malamang bago umalis sa Nauvoo noong 1846 pero tiyak na bago ang 1854, nang siya ay namatay.”

    Gumawa si Horace K. Whitney ng dalawang kopya noong 1847. Sa kanyang journal entry noong Marso 14, 1847, itinala niya: “Sa hiling ng ama, [Newel K. Whitney] pumunta at kinopya ang isang mahalagang dokumento.” Kalaunan, kinumpirma ng kanyang asawa na si Helen Mar Kimball na ang dokumentong kinopya niya ay ang manuskrito ng paghahayag tungkol sa plural na pag-aasawa.

    Isinulat ni William Clayton sa isang pahayag noong 1874:

    Ang kopyang ginawa ni Joseph C. Kingsbury ay isang tunay at tumpak na kopya ng orihinal sa bawat aspeto. Maingat na iningatan ang kopya ni Obispo Whitney, at iilan lamang ang nakaaalam ng pag-iral nito hanggang sa pansamantalang lokasyon ng Camp of Israel sa Winter Quarters, sa ilog ng Missouri, noong 1846.
  • [31]↩︎

    Noong Setyembre 1852, nang ipahayag sa publiko ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa, sinabi ni Brigham Young sa isang talumpati na ang paghahayag ay nasa kanyang pag-iingat na sa loob ng "maraming taon," dahil itinago ito sa kanyang mga pribadong papeles.

    Ayon sa isang notasyong ginawa ni Orson F. Whitney sa manuskritong kopya ng paghahayag ng kanyang amang si Horace K. Whitney, ito ay “isinuko ni obispo Newel K. Whitney kay Pres. Brigham Young sa Winter Quarters.” Itinala rin ng historyador na si Andrew Jenson, na sumusulat noong 1901:

    Si Obispo Whitney, dahil nakikita niya ang malamang na mangyari sa manuskrito, ay nag-ingat muna bago ito ibigay sa pamamagitan ng pagpapakopya nito sa kanyang klerk, ang yumaong Joseph C. Kingsbury, na gumawa ng gawaing iyon sa ilalim ng kanyang personal na pangangasiwa. Ang mismong kopyang ito ng orihinal ang ibinigay ni Obispo Whitney kay Pangulong Brigham Young sa Winter Quarters noong 1846-7, at mula sa dokumentong iyon ay inilathala sa mundo ang "polygamy" noong 1852.

    Si Helen Mar Kimball, asawa ni Horace Whitney na naroon sa Winter Quarters nang kopyahin ang paghahayag, ay sumulat noong 1882:

    Noong taglamig ng 1847, nang nakatira sa Winter Quarters, si Pangulong Brigham Young, na hindi kailanman nagkaroon ng paghahayag, ay humingi sa obispo ng kopyang ito, na siyang nag-iisang umiiral matapos itong mapasakanya. Bago ito ibinigay ng obispo sa Pangulo, ipinakopya muna niya ito sa kanyang anak na si H. K. Whitney—ang aking asawa—para magkaroon siya ng sarili niyang kopya. Malinaw kong naaalala ang araw at pangyayari, dahil sinabi niya sa akin na ikinulong siya ng kanyang ama sa tindahan nito habang isinusulat niya ito, upang walang sinumang makaistorbo sa kanya.
  • [32]↩︎

    Ayon sa ulat ng Deseret News tungkol sa kumperensya noong Setyembre 18, 1852, “Nangaral si Elder Orson Pratt tungkol sa paksa ng pag-aasawa,” at sinundan ito ng “pagbasa ng dakilang PAHAYAG, na ibinigay kay Joseph Smith, Nauvoo, Hulyo 12 1843, tungkol sa PAG-AASAWA.”

    Sa kumperensya, itinuro ni Elder Pratt na isinasagawa ang pag-aasawang plural “sa pamamagitan ng bagong paghahayag” na ibinigay sa “aming Propeta, Tagakita, at Tagapagpahayag, si Joseph Smith, noong ika-12 araw ng Hulyo, 1843; mga labing-isang buwan lamang bago siya pinatay bilang martir para sa patotoo ni Jesus.”

  • [33]↩︎

    Ang teksto ng paghahayag ay lumabas sa isang espesyal na isyu ng Deseret News noong Setyembre 14, 1852.

  • [34]↩︎

    Si Orson Pratt ang nag-edit ng The Seer at inilathala ang teksto ng Doktrina at mga Tipan 132 sa unang isyu ng peryodikong iyon na lumabas noong Enero 1853. Noong buwan ding iyon, inilathala ang paghahayag sa England sa Millennial Star, at sa sumunod na isyu, ipinaliwanag ng isang editoryal ang pinagmulan ng paghahayag at ang kahalagahang teolohikal nito.

  • [35]↩︎

    Sa edisyong ito ng Doktrina at mga Tipan, ganito ang paunang salita sa seksyon: "Pahayag tungkol sa Walang Hanggang Bisa ng Tipan ng Pag-aasawa, kabilang ang Pagkakaroon ng Maraming Asawa. Ibinigay sa pamamagitan ni Joseph, ang Tagakita, sa Nauvoo, Hancock County, Illinois, Hulyo 12, 1843."

  • [36]↩︎

    Ang edisyon ng Ang Mahalagang Perlas noong 1878, gaya ng edisyon ng Doktrina at mga Tipan noong 1876, ay inihanda ni Orson Pratt para sa paglathala.

  • [37]↩︎

    Ang edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan, na kinabibilangan ng bahagi 132, ay opisyal na kinanonisa noong Oktubre 10, 1880, sa pamamagitan ng boto ng pagsang-ayon ng mga Banal sa pangkalahatang kumperensya.

  • [38]↩︎

    Ipinaliwanag ng paunang salita sa edisyong ito:

    Ang ilang aralin, na pinamagatang "Lectures on Faith," na isinama sa pagkakabigkis kasama ng Doktrina at mga Tipan sa ilan sa mga naunang edisyon nito, ay hindi kasama sa edisyong ito. Ang mga araling iyon ay inihanda para gamitin sa School of the Elders, na isinagawa sa Kirtland, Ohio, noong taglamig ng 1834–1835; ngunit kailanman ay hindi ito iniharap sa Simbahan ni tinanggap ng Simbahan bilang anuman maliban sa mga teolohikal na lecture o aralin.
  • [39]↩︎

    Ang edisyong 1981 ng Doktrina at mga Tipan ang kasalukuyang opisyal na edisyong ginagamit ng Simbahan.

  • [40]↩︎

    Ang rebisyon noong 2013 ng Doktrina at mga Tipan ay hindi nagdagdag o nag-alis ng anumang materyal mula sa edisyon ng teksto noong 1981.

  • [41]↩︎

    Ang pambungad sa Doktrina at mga Tipan 132 ay ganito:

    Pahayag na ibinigay sa pamamagitan ni Joseph Smith na Propeta, sa Nauvoo, Illinois, na itinala noong Hulyo 12, 1843, tungkol sa bagong at walang hanggang tipan, kabilang ang kawalang-hanggan ng tipan ng kasal at ang alituntunin ng maramihang pag-aasawa. Bagaman itinala ang pahayag noong 1843, ipinapakita ng ebidensya na ang ilan sa mga alituntuning kasama sa pahayag na ito ay alam na ng Propeta noon pang 1831. Tingnan ang Opisyal na Pahayag 1.
  • [42]↩︎

    Ang mga pambungad na talata ng Doktrina at mga Tipan 132 (mga talata 1-2) ay nagpapakita na nagtanong si Joseph Smith sa Diyos tungkol sa poligamya. Ganito ang nakasaad:

    Katotohanang ganito ang sabi ng Panginoon sa iyo na aking lingkod na si Joseph, na yamang ikaw ay nagtanong sa aking kamay upang malaman at maunawaan kung paano akong Panginoon ay nagbigay-katwiran sa aking mga lingkod na sina Abraham, Isaac, at Jacob, gayundin kina Moises, David, at Solomon, na aking mga lingkod, tungkol sa alituntunin at doktrina ng kanilang pagkakaroon ng maraming asawa at mga kalunya—Masdan, at narito, ako ang Panginoon mong Diyos, at sasagutin kita tungkol sa bagay na ito.

    Ayon kay William Clayton, ang section 132 ay natanggap bilang tugon sa pagtatanong ni Joseph Smith tungkol sa plural na pag-aasawa at kung paano sasagutin ang mga alalahanin ni Emma Smith tungkol sa gawaing ito. Noong araw na natanggap ang paghahayag, itinala ni Clayton na tinalakay nito ang “the designs in Moses, Abraham, David and Solomon having many wives and concubines &c.,” at “ipinakita kay Emma, na nagsabing hindi siya naniwala ni isang salita nito at tila lubhang mapanghimagsik.”

    Pagkalipas ng mga taon, nag-iwan si Clayton ng mas detalyadong salaysay tungkol sa pangyayaring ito:

    Pinag-uusapan nila ang paksa ng pag-aasawang plural. Sinabi ni Hyrum kay Joseph, “kung isusulat mo ang paghahayag tungkol sa selestyal na kasal, dadalhin ko ito at babasahin kay Emma, at naniniwala ako na makukumbinsi ko siya sa katotohanan nito, at magkakaroon ka na ng kapayapaan pagkatapos nito.” Ngumiti si Joseph, at nagsabi, “hindi mo kilala si Emma gaya ng pagkakakilala ko sa kanya.” Inulit ni Hyrum ang kanyang opinyon at sinabi pa, “napakalinaw ng doktrina kaya makukumbinsi ko ang sinumang makatwirang lalaki o babae tungkol sa katotohanan, kadalisayan, at makalangit na pinagmulan nito,” o mga salitang ganoon ang diwa. Pagkatapos ay sinabi ni Joseph, “sige, isusulat ko ang paghahayag at makikita natin.” Pagkatapos ay hiniling niya sa akin na kumuha ng papel at maghanda sa pagsusulat.
  • [43]↩︎

    Sinasabi sa Doktrina at mga Tipan 132 na ang walang hanggang kasal ay mahalaga para sa pagtataguyod, at tanging ang mga pagsasamang selyado ng wastong awtoridad ng pagkasaserdote ang may bisa sa kawalang-hanggan (Doktrina at mga Tipan 132:6–24). Binabanggit din nito na ang mga susi ng pagkasaserdote, lalo na ang kapangyarihang magbuklod, ang awtoridad na magbigkis ng mga kasal at ordenansa sa lupa at sa langit (Doktrina at mga Tipan 132:7, 13, 19, 46–48).

    Sa bandang huli ng bahaging ito, inilalarawan ng Doktrina at mga Tipan 132 ang pangangalunya bilang paglabag sa tipan ng kasal. Ipinapakita nito na ang maramihang pag-aasawa ay hindi itinuturing na pangangalunya kapag tahasang iniutos ng Diyos (Doktrina at mga Tipan 132:41–43, 61–63).

  • [44]↩︎

    Ang paghahayag ay ginawang banal na kasulatan noong Oktubre 12, 1880, nang sang-ayunan bilang banal na kasulatan sa araw na iyon sa pangkalahatang kumperensya ang edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan.

  • [45]↩︎

    Ang unang edisyon ng Doktrina at mga Tipan na lumabas noong 1835 ay may kasamang pahayag na pinamagatang "Marriage" na nagpatibay sa opisyal na pananaw ng Simbahan tungkol sa pag-aasawa noong panahong iyon bilang monogamya.

  • [46]↩︎

    Ang Mga talata 15–20 ng Doktrina at mga Tipan 132 ay nagsasaad na ang kasal na isinagawa nang walang awtoridad ng Diyos ay may bisa lamang sa buhay na ito at walang epekto matapos ang kamatayan. Ang mga hindi ibinuklod sa pamamagitan ng banal na awtoridad ay mananatiling mga anghel na tagapaglingkod sa langit, at hindi makakamit ang pagtataguyod. Sila ay maliligtas ngunit hindi makakausad tungo sa pagiging mga diyos. Tanging yaong mga ikinasal sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Diyos, sa pamamagitan ng bagong at walang hanggang tipan at ibinuklod ng Espiritu Santo ng pangako, ang makapagmamana ng walang hanggang kaluwalhatian at magiging mga diyos.

  • [47]↩︎

    Binabanggit sa paghahayag ang pagbibigay ng Diyos ng “paghahayag at utos” sa mga lalaking tulad ni Abraham na nagbigay-katwiran sa kanya na magkaroon ng maraming asawa (mga talata 29–37).

    ay pumupuri kina Abraham, Isaac, at Jacob dahil ginawa lamang nila ang iniutos sa kanila, na nagresulta sa kanilang pagtataguyod at katayuan bilang mga diyos.Talata 37

    ay nagpapaliwanag na si David, si Solomon, at ang iba pang patriarka ay nabigyang-katwiran sa pagkakaroon ng maraming asawa at kinakasama kapag kumikilos sila sa ilalim ng utos ng Diyos, ngunit nagkasala sila nang kumilos sila sa labas ng Kanyang mga tagubilin, gaya ng mga ginawa ni David na may kinalaman kina Uriah at Bathsheba.Ang mga talata 38–39

    Sa ibang bahagi, sinasabi ng Doktrina at mga Tipan 132 na ang ilang lalaki ay binibigyan ng maraming asawa “upang magpakarami at kalatan ang lupa, alinsunod sa aking kautusan, at upang tuparin ang pangakong ibinigay ng aking Ama bago pa itinatag ang mundo” (talata 63).

  • [48]↩︎

    Nililinaw ng talata 3 ng Doktrina at mga Tipan 132 na ang pag-aasawa ng higit sa isa ay isang utos lamang para sa “mga pinagpahayagan ng kautusang ito,” na nagpapakita na hindi ito para sa lahat. Kalaunan, sa mga talata 34–39, binanggit ang mga partikular na tao tulad nina Abraham, Isaac, at Jacob bilang mga halimbawa ng mga inutusan ng Diyos na pumasok sa pag-aasawa ng higit sa isa. Sa talata 32, inutusan si Joseph Smith na “pumasok kayo sa aking kautusan,” na ang ibig sabihin ay pag-aasawa ng higit sa isa, at sa talata 40 sinasabing binigyan siya ng “isang tungkulin” upang ibalik ang gawaing ito sa mga Banal.

    Gayunman, binibigyang-diin ng mga talata 15–27 na ang kapangyarihan ng walang hanggang selyado ay para sa lahat ng mag-asawa—maging iisa ang asawa o maramihan—na nais na manatili ang kanilang kasal sa kahariang selestiyal at tumanggap ng pagtataguyod.

    Bilang suporta sa ideyang ito, sinabi sa isang editoryal noong 1853 sa Millennial Star:

    Ang mga kapangyarihang magselyado ng Banal na Pagkasaserdote, na sa pamamagitan nito ay ganap na naitatatag magpakailanman ang makalangit na pagsasama o kasal, ay dapat maging mahalaga sa bawat anak na lalaki at babae ni Adan na nagnanais, sa panahong ito ng pagsubok, na maglatag ng matibay na pundasyon para sa isang walang hanggang kaharian at kaluwalhatian.
  • [49]↩︎

    Halimbawa, sinabi ni Brigham Young sa isang talumpati noong 1867 na “noong taong 1830 o 1831, isang paghahayag ang ibinigay kay Joseph [tungkol sa plural na pag-aasawa].” Ayon kay Brigham, “ito lamang iyon: sinabi ng Panginoon kay Joseph, ‘Dumating na ang panahon na kalooban ko na ang aking mga lingkod ay kumuha ng mga asawa para sa kanilang sarili.’ Ngunit ang paghahayag [seksyon 132] ay hindi ibinigay—isang paghahayag lamang kay Joseph na ang mga elder ng Israel ay hihilinging kumuha ng higit sa isang asawa” (iniangkop ang baybay).

    Gayon din, sinabi ni Orson Pratt na nakatanggap si Joseph ng isang paghahayag tungkol sa pag-aasawang maramihan noon pang 1831.

  • [50]↩︎

    Iniugnay ni William Phelps kay Joseph Smith ang isang paghahayag, na iniulat na natanggap noong Hulyo 17, 1831, na nag-utos sa mga Banal sa mga Huling Araw na kumuha ng mga katutubong Amerikanong babae bilang mga karagdagang asawa. Ang iba, kabilang sina Helen Mar Kimball at B. H. Roberts, ay nagsabing nakatanggap si Joseph ng tagubilin tungkol sa maramihang pag-aasawa noon pang 1831 ngunit ipinagpaliban ang pagpapatupad nito.

  • [51]↩︎

    Iniugnay ni William Phelps kay Joseph Smith ang isang paghahayag, na iniulat na natanggap noong Hulyo 17, 1831, na nag-utos sa mga Banal sa mga Huling Araw na kumuha ng mga katutubong Amerikanong babae bilang mga karagdagang asawa. Ang iba, kabilang sina Helen Mar Kimball at B. H. Roberts, ay nagsabing nakatanggap si Joseph ng tagubilin tungkol sa maramihang pag-aasawa noon pang 1831 ngunit ipinagpaliban ang pagpapatupad nito.

  • [52]↩︎

    Ayon kay William Clayton, ang Doktrina at mga Tipan 132 ay natanggap bilang tugon sa pagtatanong ni Joseph Smith tungkol sa maramihang pag-aasawa at kung paano tutugunan ang mga alalahanin ni Emma Smith tungkol sa gawaing ito.

    Ang hirap ni Emma na tanggapin ang bahaging ito ng mga turo ni Joseph ay binanggit ng historyador na si Brian C. Hales:

    Tila natatangi ang mga hamon ni Emma kaugnay ng maramihang pag-aasawa kumpara sa lahat ng mga asawang poligamo sa Nauvoo. Dahil ang paghahayag ay dumaan sa kanyang asawa, nasa natatangi siyang kalagayan upang pagdudahan ang ilan, kung hindi man lahat, ng mga motibo sa likod nito. Dahil dito, ang pagiging malapit niya sa nagbigay ng paghahayag ay nangailangan ng mas malaking pananampalataya kaysa sa kinailangan ng sinumang ibang asawa sa isang maramihang pag-aasawa. Ipinapakita ng tala ng kasaysayan na patuloy niyang sinikap tanggapin ang maramihang pag-aasawa, sa kabila ng kanyang pag-aatubili. Hindi mapag-aalinlanganan ang debosyon ni Emma kay Joseph at ang kapalit nitong debosyon niya kay Emma, sa kabila ng magulong sigalot sa pag-aasawa na nakapaligid sa kanila.
  • [53]↩︎

    Ayon sa salaysay ni William Clayton noong 1874, noong Hulyo 12, 1843, tinalakay nina Joseph at Hyrum Smith ang plural marriage sa opisina ni Joseph sa itaas ng Red Brick Store. Hinimok ni Hyrum si Joseph na isulat ang isang paghahayag tungkol sa selestiyal at plural marriage, sa paniniwalang makukumbinsi niya si Emma Smith sa katotohanan nito at maidudulot ang kapayapaan. Ang Doktrina at mga Tipan 132 ang naging bunga ng kahilingang ito ni Hyrum.

    Isinalaysay ni William Clayton na sinabi ni Hyrum, “Kung isusulat mo ang paghahayag tungkol sa selestyal na kasal, kukunin ko ito at babasahin kay Emma, at naniniwala ako na makukumbinsi ko siya sa katotohanan nito, at pagkatapos nito ay magkakaroon ka ng kapayapaan.”

  • [54]↩︎

    Itinala ni William Clayton sa kanyang journal, “Ngayong umaga, isinulat ko ang isang paghahayag na binubuo ng 10 pahina tungkol sa kaayusan ng pagkasaserdote, na nagpapakita ng mga layunin kina Moises, Abraham, David at Solomon sa pagkakaroon ng maraming asawa at mga babae, at iba pa.”

    Idinagdag niya na matapos itong maisulat, iniharap ito nina Joseph at Hyrum kay Emma.

  • [55]↩︎

    Itinala sa mga journal nina Joseph at William Clayton na natanggap ang paghahayag noong Hulyo 12, 1843.

    Halimbawa, mababasa sa journal ni Joseph, “Tumanggap ng isang paghahayag sa opisina sa harapan ni Hyrum [Smith]. at ni Wm Clayton.” Nakasaad naman sa tala ni Clayton sa kanyang journal para sa araw ding iyon:

    Ngayong umaga, nagsulat ako ng isang paghahayag na may 10 pahina tungkol sa kaayusan ng pagkasaserdote, na nagpapakita ng mga layunin kina Moises, Abraham, David, at Solomon sa pagkakaroon ng maraming asawa at mga kinakasama, at iba pa. Matapos itong maisulat, iniharap at binasa ito nina Pangulong Joseph at Hyrum kay E[mma], na nagsabing hindi siya naniniwala ni isang salita nito at tila napakarebelde. Sinabi sa akin ni Joseph na ilipat sa pamamagitan ng kasulatan ang lahat ng loteng walang pagkakautang kay E[mma] at sa mga bata. Tila labis siyang nababagabag tungkol kay E[mma].
  • [56]↩︎

    Ikinatwiran ng historyador ng mga Banal sa mga Huling Araw na si B. H. Roberts na may “panloob na ebidensya na si Joseph Smith . . . ang may-akda ng [pahayag].”

    Ayon kay Roberts, “ang paghahayag ay may taglay na napakaraming katangian ng kanyang istilo na makikita sa iba pang mga paghahayag na ibinigay sa pamamagitan niya, kaya imposibleng pagdudahan na siya ang may-akda nito.”

  • [57]↩︎

    Ang mga kopya ng paghahayag tungkol sa pag-aasawa ng marami ay ginawa nina Joseph C. Kingsbury, Willard Richards, at Horace K. Whitney.

  • [58]↩︎

    Parehong nag-iwan sina William Clayton at Joseph C. Kingsbury ng mga salaysay tungkol sa pagtanggap ni Joseph sa paghahayag, na isinulat ni Clayton at kinopya ni Kingsbury.

    May ilang ulat mula sa mga taong nagsabing nakakita sila ng kopya ng paghahayag tungkol sa plural na kasal sa Nauvoo o sinabihan tungkol sa nilalaman nito. Halimbawa, naalala ni George A. Smith,

    Nang ako (G.A.S.) ay bumalik sa Nauvoo mula sa aking misyon noong taglagas ng 1843, nakilala ko si Hyrum sa daungan. Sinamahan niya ako pauwi sa aking bahay, at doon niya binigkas ang karamihan ng paghahayag tungkol sa Patriarchial Marriage, at inanyayahan niya ako sa kanyang bahay upang tumanggap ng karagdagang tagubilin.
  • [59]↩︎

    Gaya ng ipinaliwanag ng mga editor ng Joseph Smith Papers, karaniwang idinidikta ni Joseph ang kanyang mga paghahayag sa mga tagasulat, kasama na ang kilala ngayon bilang Doktrina at mga Tipan 132:

    Kadalasan, umasa si Joseph Smith sa mga tagasulat at klerk para bumuo, kumopya, o isulat ang kanyang dinidikta sa libu-libong pahinang iniuugnay sa kanya, kabilang ang mga sagradong teksto, korespondensiya, journal, kasaysayan, mga rekord na administratibo, at iba pang mga dokumento.

    Binanggit ng mga editor na dahil marami sa mga dokumento ni Joseph Smith ay umiiral lamang bilang mga kopya, “hindi palaging may ugnayan sa pagitan ng mga sulat-kamay na orihinal at ng mas tuwirang paglapit sa iniisip ni Joseph Smith. Sa ilang pagkakataon, ang mga dokumentong wala sa sarili niyang sulat-kamay ay maaaring mas malapit ang ugnayan kay Smith kaysa sa mga tekstong nasa sarili niyang sulat-kamay.”

  • [60]↩︎

    Sa kanyang journal para sa Hulyo 12, 1843, itinala ni Clayton na siya ay "sumulat ng isang paghahayag na binubuo ng 10 pahina tungkol sa kaayusan ng pagkasaserdote," na tumutukoy sa paghahayag tungkol sa pag-aasawang plural. Kalaunan, nanumpa si Clayton sa isang affidavit na nagsasabing "Isinulat ko ang paghahayag tungkol sa selestyal na kasal na ibinigay sa pamamagitan ni Propetang Joseph Smith, noong ika-12 araw ng Hulyo 1843."

  • [61]↩︎

    Ang orihinal na manuskrito na itinala ni Clayton ay iniulat na sinunog ni Emma Smith di-nagtagal matapos niya itong itala, isang bagay na itinanggi mismo ni Emma Smith.

  • [62]↩︎

    Iniwan ni Kingsbury ang sumusunod na salaysay tungkol sa kung paano niya kinopya ang orihinal na manuskrito ng paghahayag na isinulat ni William Clayton:

    Ibinigay sa akin ni Obispo Newel K. Whitney ang pahayag na tinukoy sa itaas noong araw na isinulat ito o kinabukasan, at sinabi na hiniling sa akin na gumawa ng kopya nito. Ginawa ko iyon, at pagkatapos ay binasa ko ang aking kopya kay Obispo Whitney, na inihambing ito sa orihinal na hawak niya sa kanyang kamay habang binabasahan ko siya. Nang matapos akong magbasa, sinabi ni Obispo Whitney na tama ang kopya, at si Hyrum Smith, na pumasok noon sa silid upang kunin ang orihinal, ay inabotan niya nito. Idaragdag ko rin na ang kopyang ito, gayundin ang orihinal, ay lubos na kapareho ng inilathala sa kasalukuyang edisyon ng Aklat ng Doktrina at mga Tipan.

    Nag-iwan si Kingsbury ng iba pang salaysay tungkol sa kung paano niya kinopya ang paghahayag sa iba’t ibang pagkakataon, kabilang ang isang beses sa ilalim ng panunumpa habang siya ay nagbibigay ng pahayag sa deposition para sa kasong hudisyal na Temple Lot noong 1893.

  • [63]↩︎

    Ang mga kopya ni Whitney ay ginawa noong 1847, samantalang ang kopya ni Richards ay ginawa sa pagitan ng 1846 at ng kanyang pagkamatay noong 1854.

  • [64]↩︎

    Ang pinakaunang kopyang nananatili hanggang ngayon ay sulat-kamay ni Joseph C. Kingsbury at kinopya mula sa orihinal ni William Clayton.

  • [65]↩︎

    Itinala ni William Clayton sa kanyang journal na ang orihinal na paghahayag ay sampung pahina ng manuskrito. Ang manuskrito ni Kingsbury ay walong pahina, ang kopya ni Whitney ay walong pahina, at ang kopya ni Richards ay pitong pahina.

    Inihambing ng iskolar ng mga Banal sa mga Huling Araw na si William Victor Smith ang mga manuskrito nina Kingsbury, Richards, at Whitney at napansin ang maliliit na pagkakaibang editoryal, tulad ng bantas at pagbabaybay, pero wala siyang nakitang anumang mahalagang pagkakaiba. Halimbawa, sinabi ni Smith na “gumawa si Richards ng ilang pagbabago sa pagbabaybay, tulad ng ‘entered’ sa halip na ‘enterd,’ at pinaikli niya ang ilang pangungusap sa pamamagitan ng paghahati sa mga ito,” pero sa kabuuan ay “higit o kulang ay tapat siya sa pagkopya ng manuskritong Kingsbury.”

    Si Whitney, ayon sa pagsusuri ni Smith, ay “tapat din sa manuskrito ni Kingsbury.” Sa katunayan, napakalapit ng kanyang kopya kaya “nakagawa si Whitney ng halos kaparehong kopya” ng manuskrito ni Kingsbury, na sinundan ito “nang napakalapit, pati ang mga anyo ng mga titik [ni Kingsbury].”

    Isa pang iskolar ng mga Banal sa mga Huling Araw, si Robert J. Woodford, ay nirepaso ang mga umiiral na manuskrito at ang nalimbag na bersyon ng seksyon 132 at gayundin ay nagpasya na “walang mga pagkakaiba sa teksto ng paghahayag na ito na may anumang malaking kahalagahan.”

  • [66]↩︎

    Ang pinakaunang kilalang sulat-kamay na mga kopya ng paghahayag, na ginawa nina Kingsbury at Whitney, ay halos kapareho ng bersiyong inilathala sa Deseret News noong Setyembre 14, 1852. Ang tanging mga pagbabagong ginawa para sa paglalathala ay maliliit na pag-edit sa baybay at bantas, pero hindi nito binago ang kahulugan o mga turo ng teksto.

  • [67]↩︎

    Iniulat ng ilang sanggunian na nagsabing nakita nila ang orihinal na manuskrito ng paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa na may mga pagkakaiba ito sa nailathalang bersyon. Halimbawa, inilarawan nina William Law at Mercy Fielding Thompson ang isang kopya ng manuskrito na isa hanggang apat na pahina lamang ang haba, samantalang iginiit ni James Whitehead na ang bersyong nakita niya ay malaking iba sa nailathalang teksto. Iminungkahi ng isang ulat na si Lyman Wight ay may hawak na mas mahabang bersyon ng paghahayag kaysa sa nakasama sa Doktrina at mga Tipan.

    Ang mga pahayag na ito ay walang sumusuportang ebidensya.

  • [68]↩︎

    Ayon sa Joseph Smith Papers, ang sulat-kamay ng manuskrito ay kay Kingsbury lamang, na “maingat na kinopya” ang paghahayag, “pagkatapos nito ay inihambing ang kopya sa orihinal para sa katumpakan.”

  • [69]↩︎

    Napansin ng mga editor ng Joseph Smith Papers na “may malaking pagbabago sa estilo ng sulat-kamay” sa huling pahina ng manuskrito ni Kingsbury. Sa halip na magpahiwatig ng presensya ng pangalawang tagakopya, ang pagbabagong ito ay “malamang [na resulta ng] pagmamadali ni Kingsbury na tapusin ang kopya.” Kalaunan, naalala ni Kingsbury na minadali siyang tapusin ang manuskrito nang dumating si Hyrum Smith para kunin ang orihinal:

    . . . nang matapos ko itong kopyahin, pumasok si Hyrum Smith at gusto niya iyon,—ang orihinal na paghahayag ang gusto niya. Pumasok siya para tingnan kung paano ang naging takbo ng pagkopya ko; ibig sabihin, si Obispo Whitney iyon, at pagkatapos ay lumabas siya at sinabi kay Hyrum Smith na ibibigay niya sa kanya ang paghahayag sa loob ng ilang minuto, dahil hindi pa ako lubos na tapos sa paggawa ng kopya.
  • [70]↩︎

    Ang paghahayag ay natanggap at naisulat noong Hulyo 12, 1843.

  • [71]↩︎

    Noong Hulyo 16, 1843, itinuro ni Joseph sa mga Banal ang tinawag niyang "batas ng pagkasaserdote," na sinasabing "ang isang lalaki ay dapat pumasok sa isang walang hanggang tipan kasama ang kanyang asawa sa mundong ito o wala siyang magiging karapatan sa kanya sa susunod."

  • [72]↩︎

    Halimbawa, itinanggi ni Joseph na mayroon siyang “pitong asawa” sa isang pampublikong talumpati noong Mayo 26, 1844. Sinabi niya, “Anong klaseng bagay ito para sa isang tao na <​maakusahan na​> gumagawa ng pangangalunya at may<​roong​> pitong asawa, gayong isa lamang ang makita ko.”

    Hindi nagkakasundo ang ilang historyador kung bakit itinanggi ni Joseph Smith na nagsasagawa siya ng poligamya. Halimbawa, iminungkahi ng historyador na si Brian C. Hales na itinanggi ito ni Joseph Smith sa publiko upang protektahan ang mga lihim na nagsasagawa nito. Sa kabilang banda, ipinapahayag ng historyador na si Gary Bergera na sadyang iniligaw ni Smith ang mga tao dahil nakita niya ang poligamya bilang isang utos mula sa Diyos at gusto niya itong mapanatiling ligtas.

  • [73]↩︎

    Iniulat ng ilang indibidwal na personal nilang nakita ang kopyang manuskrito ng paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa o naturuan sila ng nilalaman nito sa Nauvoo sa pagitan ng pagkakatala nito noong Hulyo 12, 1843, at ng pagkamatay ni Joseph Smith noong Hunyo 27, 1844.

  • [74]↩︎

    Ang mga minuto ng mataas na konseho para sa Agosto 12, 1843, ay nagpapatunay na tinagubilinan ni Hyrum ang konseho noong araw na iyon. Kalaunan ay itinala ni Hosea Stout, ang clerk ng konseho, na binasa sa konseho ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa.

  • [75]↩︎

    Ang tatlong miyembro ng konseho na umalis sa Simbahan matapos marinig ang paghahayag ay sina William Marks, Austin Cowles, at Leonard Soby.

  • [76]↩︎

    Inilathala ang teksto sa isang Deseret News extra noong Setyembre 14, 1852.

  • [77]↩︎

    Inanunsyo ni Orson Pratt ang pagsasagawa ng maramihang pag-aasawa sa isang espesyal na kumperensya ng Simbahan noong Agosto 29, 1852.

  • [78]↩︎

    Ang edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan ay inilathala ni Orson Pratt, na isinama ang paghahayag ni Joseph Smith tungkol sa pag-aasawa nang maramihan bilang seksyon 132.

  • [79]↩︎

    Ang edisyong 1876 ng Doktrina at mga Tipan, na kinabibilangan ng bahagi 132, ay opisyal na kinanonisa noong Oktubre 10, 1880, sa pamamagitan ng boto ng pagsang-ayon ng mga Banal sa pangkalahatang kumperensya.

  • [80]↩︎

    Matapos basahin ni Hyrum Smith ang paghahayag sa mataas na konseho ng Nauvoo noong Agosto 12, 1843, tatlong miyembro ng konseho—sina William Marks, Austin A. Cowles, at Leonard Sobey—ay tumalikod.

    At inisip ng isang itiniwalag na miyembro, si Samuel Bennett, na ang paghahayag tungkol sa pag-aasawa ng marami ay ebidensya na si Joseph ay isang bumagsak na propeta.

  • [81]↩︎

    Tinalakay ni Jacob Scott, sa isang liham na isinulat noong 1844, ang mga konseptong makikita sa paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa at ipinahayag ang kanyang paniniwala na “walang alinlangang ito ay mula sa Diyos.”

    Nang ipakilala sa publiko ang paghahayag at pag-aasawang plural noong 1852, tinawag ito ni Orson Pratt na isang “dakila, kahanga-hanga, maganda, at maluwalhating doktrina.”

  • [82]↩︎

    Ang ikalawang edisyon ng Doktrina at mga Tipan ay inilathala sa Nauvoo noong huling bahagi ng tag-init ng 1844, ilang buwan lamang matapos ang pagkamatay ni Joseph Smith.

  • [83]↩︎

    Ayon sa heading ng seksyon, ang Doktrina at mga Tipan 132 ay itinala noong Hulyo 12, 1843.

    Itinala ni William Clayton sa kanyang journal, “Ngayong umaga, isinulat ko ang isang paghahayag na binubuo ng 10 pahina tungkol sa kaayusan ng pagkasaserdote, na nagpapakita ng mga layunin kina Moises, Abraham, David at Solomon sa pagkakaroon ng maraming asawa at mga babae, at iba pa.”

    Idinagdag niya na matapos itong maisulat, iniharap ito nina Joseph at Hyrum kay Emma.

  • [84]↩︎

    Ang paghahayag ay lumabas sa Deseret News noong Setyembre 1852, at pagkalipas ng ilang buwan sa Millennial Star at The Seer.

  • [85]↩︎

    Noong 1878, naglathala ang Simbahan ng bagong edisyon ng Ang Mahalagang Perlas, at noong 1879, ng bagong edisyon ng Ang Aklat ni Mormon, na kapwa inedit ni Orson Pratt, gaya ng Doktrina at mga Tipan noong 1876.

  • [86]↩︎

    Ayon sa website ng Simbahan, “Hinati ng edisyong 1876 [ng Doktrina at mga Tipan] ang bawat bahagi sa mga talata at nagdagdag ng 26 na bagong bahagi, kabilang ang isang paghahayag tungkol sa selestyal na kasal, isang salaysay ng pangitain nina Joseph Smith at Oliver Cowdery tungkol kay Elijah sa Kirtland Temple, propesiya ni Joseph tungkol sa digmaan, at mga sipi mula sa kanyang mga liham mula sa Liberty Jail.”

  • [87]↩︎

    Iniulat ng Salt Lake Herald-Republican ang pulong, at sinabi:

    Pagkatapos ay sinabi ni Elder Cannon: Hawak ko sa aking kamay ang binagong edisyon ng Doktrina at mga Tipan, isa na nakita at nabasa ng mga miyembro at tiyak na ng lahat ng opisyal ng simbahan; gayundin ang Ang Mahalagang Perlas. Sa Kirtland, ang Aklat ng Doktrina at mga Tipan, sa orihinal nitong anyo, ay iniharap para sa pagtanggap ng mga opisyal at miyembro ng simbahan; at dahil may ilang idinagdag na paghahayag mula noong unang publikasyon, itinuring na mainam na iharap itong muli ngayon para sa pagtanggap ng mga miyembro ng simbahan kung nanaisin nila. Pagkatapos ay iminungkahi ni Joseph F. Smith ang pagpapatibay sa mga aklat, at nang isailalim sa botohan ang mungkahi, ito ay naipasa nang walang tutol.
  • [88]↩︎

    Ayon kay William Clayton, agad pagkarinig sa paghahayag ay sinabi ni Emma na “hindi siya naniwala ni isang salita” at siya ay “labis na tumututol” sa mga tagubilin nito. Iniulat din ni Clayton kalaunan na si “Emma ay lubhang mapait at puno ng sama ng loob at galit” tungkol sa paghahayag.

  • [89]↩︎

    Sinabi ni Brigham Young noon pang 1852 na sinunog ni Emma ang orihinal na manuskrito, at ito rin ang sinabi nina William Clayton at Elizabeth Ann Whitney.

  • [90]↩︎

    Sa isang pahayag na ibinigay noong 1867, itinanggi ni Emma na nakita niya kailanman ang paghahayag tungkol sa maramihang pag-aasawa at itinanggi rin ang mga pahayag na sinira niya ang orihinal na manuskrito.

    Inulit niya ang pagtangging ito noong 1879, na sinasabing, “Walang paghahayag tungkol sa poligamya o sa mga espirituwal na asawa.”

  • [91]↩︎

    ay nagsasaad:Talata 54

    At iniuutos ko sa aking aliping babae, Emma Smith, na manatili at dumikit sa aking lingkod na si Joseph, at sa wala nang iba. Ngunit kung hindi siya susunod sa utos na ito, siya ay mapapahamak, sabi ng Panginoon; sapagkat ako ang Panginoon mong Diyos, at ipapahamak ko siya kung hindi siya susunod sa aking batas.
  • [92]↩︎

    Naniniwala ang iskolar ng mga Banal sa mga Huling Araw na si William Smith na ang salitang "pagkawasak" sa mga talata 54–55 ng paghahayag ay malamang na tumutukoy sa espirituwal na bunga sa halip na pisikal na pinsala. Ipinaliwanag niya na kung tatanggihan ni Emma ang poligamong mga pag-aasawa ni Joseph, mabubuhay pa rin siya ngunit mawawalan siya ng mga pagpapala ng pagiging ibinuklod sa kanya. Iminungkahi ni Smith na bagaman hindi sana ganap na maibabawal si Emma sa langit, hindi niya matatanggap ang pagtataguyod na nagmumula sa isang selestyal na kasal.

    Gayon din, itinuro nina Stephen E. Robinson at H. Dean Garrett na ang salitang "destroy" ay ginamit sa Biblia, gaya ng sa Mga Gawa 3:22–23, na ang ibig sabihin ay mahiwalay sa mga tao ng Diyos sa halip na literal na kamatayan. Ipinanukala nila na sa paghahayag na ito, ang termino ay tumutukoy sa ekskomunikasyon. Binanggit din ni Smith na ang mga talata 54–55 ay tila naimpluwensiyahan ng 1 Corinto 5:1–5, kung saan ang "destruction of the flesh" ay ginamit bilang metapora para sa ekskomunikasyon.

  • [93]↩︎

    Isinulat ng iskolar na Latter-day Saint na si Monte S. Nyman na ang “babala ng Panginoon kay Joseph na patuloy pa ring gawin ang lahat ng bagay para sa kanya gaya ng sinabi niya” sa talata 55 ay ebidensya na ang “bantang pagkapuksa [ay] espirituwal ang likas” at hindi pisikal na banta.

  • [94]↩︎

    ay nagsasabi na “kung si [Emma] ay hindi susunod sa utos na ito, kung gayon ay gagawin ng aking lingkod na si Joseph ang lahat ng bagay para sa kanya, gaya ng sinabi niya.”Talata 55

  • [95]↩︎

    Ayon sa tala sa journal ni William Clayton noong araw na itinala ang paghahayag, “Sinabi sa akin ni Joseph na ilipat sa pangalan ni E[mma] at ng mga bata ang lahat ng loteng walang pagkakautang. Tila labis siyang nababagabag tungkol kay E[mma].” Noong araw ding iyon, nailipat kay Emma ang ari-ariang nagkakahalaga ng $10,000, na binubuo ng animnapu’t walong lote sa Nauvoo. Iminumungkahi ng mga editor ng Joseph Smith Papers na maaaring inilipat ni Joseph ang ari-ariang ito kay Emma upang matiyak sa kanya na siya at ang kanyang mga anak ay magkakaroon ng pinansyal na seguridad kahit sa loob ng isang sistema ng maramihang pag-aasawa.

    Bukod pa rito, ayon sa kanyang journal para sa Hulyo 13, 1843, ginugol ni Joseph ang halos buong araw “sa pakikipag-usap kay Emma,” malamang na tinatalakay, ayon sa mga editor ng Joseph Smith Papers, “ang paghahayag tungkol sa walang hanggang at plural na pag-aasawa at ang kasunduan nila tungkol sa lupa na ginawa nila noong nakaraang araw.”

    Bagama’t nananatiling hindi alam ang tiyak na mga detalye ng pag-uusap nina Joseph at Emma, tila pinatutunayan ito ng tala sa journal ni William Clayton tungkol sa kanilang pag-uusap noong araw na iyon:

    Nagpasundo si Joseph para sunduin ako at pagdating ko ay pinapunta niya ako sa kanyang pribadong silid kasama si E[mma], at doon ay sinabi ang isang kasunduang kapwa nila pinasok. Pareho nilang sinabi ang kanilang damdamin tungkol sa maraming paksa at umiyak nang husto. O nawa’y palambutin ng Panginoon ang kanyang puso upang maging handa siyang sundin at tuparin ang kanyang Banal na Batas
  • [96]↩︎

    Noong 1886, inunawa ng manunulat na kontra-Mormon na si Wilhelm Wymetal ang talata 55 na ibig sabihin ay "paalisin siya [ibig sabihin, hiwalayan si Emma] at suportahan siya."

  • [97]↩︎

    Ilang kilalang tauhan sa Biblia ang may maraming asawa. Nag-asawa si Abraham kina Sarah, Hagar, at Keturah, kasama ang mga di-pinangalang kalunya (Genesis 16:1–4, Genesis 25:1–2, Genesis 25:6). Si Jacob ay may apat na asawa—sina Leah, Rachel, at ang kanilang mga aliping babae na sina Bilhah at Zilpah—na naging mga ina ng labindalawang lipi ng Israel (Genesis 29:21–28, Genesis 30:3–4, 9).

    Si Isaac naman ay binabanggit lamang sa Biblia na asawa ni Rebekah (Genesis 24:67; 25:20; 26:6–9). Gayunman, iminumungkahi ng Doktrina at mga Tipan 132 na maaaring may iba pa siyang asawa na hindi naitala sa kasulatan (Doktrina at mga Tipan 132:37).

    Si Moises ay may asawang si Zipora, isang Midianita, at isang babaeng Etiopiana, na posibleng pinangalanang Tharbis, at marami pang ibang babae (1 Samuel 25:42–43, 2 Samuel 5:13, 2 Samuel 12:8). Sina David at Solomon ay kapwa may maraming asawa at mga kalunyag, at si Solomon ay lalo nang kilala sa napakarami niyang pag-aasawa (1 Kings 11:3).

  • [98]↩︎

    Ang pagsasagawa ni Abraham ng poligamya ay inilalarawan sa Biblia sa pamamagitan ng kanyang mga kaugnayan kina Sarah, Hagar, at kalaunan kay Keturah.

    Hinimok siya ni Sarah, na kanyang asawa, na kunin si Hagar, na kanyang aliping babae, bilang pangalawang asawa upang magkaanak nang isipin ni Sarah na hindi siya maaaring magdalang-tao (Genesis 16:1–4). Mula sa pagsasamang ito ay isinilang si Ismael. Pagkamatay ni Sarah, pinakasalan ni Abraham si Keturah, na nagsilang sa kanya ng iba pang mga anak (Genesis 25:1–2).

    Binabanggit din ng Biblia na may mga kalunya si Abraham, bagaman hindi sila pinangalanan (Genesis 25:6), na nagpapahiwatig ng iba pang maramihang ugnayan.

  • [99]↩︎

    Ang gawain ni Jacob ng poligamya ay inilalarawan sa Biblia sa pamamagitan ng kanyang mga pag-aasawa kina Lea, Raquel, at sa kanilang mga aliping babae na sina Bilha at Zilpa. Noong una, nagtrabaho si Jacob para kay Laban upang mapangasawa si Raquel, ngunit nalinlang siya at napangasawa muna si Lea (Genesis 29:21–28). Kalaunan, pinakasalan din niya si Raquel at, sa kanilang paghimok, kinuha sina Bilha at Zilpa bilang mga asawa upang magkaanak pa (Genesis 30:3–4, 9). Ang mga pagsasamang ito ay nagbunga ng labindalawang anak na lalaki at isang anak na babae, na naging pundasyon ng labindalawang lipi ng Israel.

  • [100]↩︎

    Itinatala lamang ng Biblia na si Isaac ay kasal kay Rebekah. Walang mga sanggunian na nagkaroon si Isaac ng iba pang asawa o kalunya, hindi tulad ng ibang patriarka gaya nina Abraham o Jacob. Nakatuon ang salaysay sa Genesis sa pag-ibig at katapatan ni Isaac kay Rebekah, na binibigyang-diin ang kanilang kasal bilang mahalaga sa angkan ng tipan (Genesis 24:67; 25:20; 26:6–9).

  • [101]↩︎

    si Isaac sa konteksto ng sagot ng Panginoon sa pagtatanong ni Joseph Smith tungkol sa poligamya. Bagama’t kabilang sa talatang ito si Isaac sa mga patriarkang iniuugnay sa poligamya, hindi itinatala ng Biblia na nagkaroon si Isaac ng higit sa isang asawa (si Rebekah). Maaaring ipakahulugan ang talata 1 na tumutukoy sa mas malawak na prinsipyong nabibigyang-katwiran ang isang bagay sa ilalim ng utos ng Diyos, sa halip na igiit na si Isaac ay nagsagawa mismo ng poligamya.Binabanggit sa talata 1

  • [102]↩︎

    Sa talata 37, si Isaac ay isinama kina Abraham at Jacob bilang isa na “walang ibang ginawa kundi yaong iniutos sa kanila,” at tinutukoy nito na sila ay “pinawalang-sala” sa kanilang mga ginawa, kabilang ang pagpaparami ng lahi sa pamamagitan ng maramihang pag-aasawa.

  • [103]↩︎

    Ito ang pangalang ibinigay sa kanya ni Josephus sa Antiquities of the Jews.

  • [104]↩︎

    Nagbibigay ang Biblia ng limitadong detalye tungkol sa kalagayan ni Moises sa pag-aasawa. Tahasan nitong sinasabi na pinakasalan niya si Zipora, ang anak ni Jetro, isang Midianitang pari (Exodo 2:21). Bukod dito, binabanggit sa Mga Bilang 12:1 ang isang babaeng Cushita (Etiopiana) bilang asawa ni Moises, kaya may mga haka-haka kung tumutukoy ito sa pangalawang asawa o kay Zipora rin mismo. Kabilang sa Doktrina at mga Tipan 132 si Moises sa mga itinuring na makatarungan sa pagsasagawa ng poligamya sa ilalim ng utos ng Diyos (mga tal. 1, 38).

  • [105]↩︎

    Mas higit pa ang lawak ng poligamya ni Solomon, at sinasabi ng Biblia na mayroon siyang 700 asawa at 300 kerida, na sa huli ay humantong sa kanyang espirituwal na pagbagsak (1 Hari 11:3).

  • [106]↩︎

    Nag-asawa si David ng maraming babae, kabilang sina Abigail at Ahinoam (1 Samuel 25:42–43), at nagdagdag pa ng mga asawa at asawang-lingkod matapos siyang maging hari sa Jerusalem (2 Samuel 5:13). Ipinahiwatig din ni propeta Nathan na minana ni David ang mga asawa ni Saul bilang bahagi ng mga pagpapala ng Diyos (2 Samuel 12:8).

  • [107]↩︎

    Ang Batas ni Moises ay naglalaman ng ilang tuntunin na tumatalakay sa poligamya, na kinikilala ang pag-iral nito sa sinaunang lipunang Israelita nang hindi ito tahasang iniuutos o kinokondena. Halimbawa, pinoprotektahan ng Exodo 21:7–11 ang mga karapatan ng isang babaeng nagiging asawa o kinakasama sa pamamagitan ng paglilingkod. Kung ang asawa ay kukuha ng isa pang asawa, kailangan pa rin niyang tugunan ang pangunahing pangangailangan ng unang asawa.

    Sa isa pang halimbawa, bagaman hindi tahasang ipinagbabawal ng Deuteronomy 17:17 ang poligamya, nagbababala ito laban sa labis na poligamya, na maaaring humantong sa idolatriya o katiwalian. Ang Deuteronomy 21:15–17 ay may mga batas na nagsasaayos ng mga karapatan sa mana ng mga anak mula sa iba’t ibang asawa, samantalang inaatasan ng Deuteronomy 25:5–10 ang nabubuhay na kapatid na lalaki na pakasalan ang balo ng kanyang namatay na kapatid upang magkaroon ng tagapagmana sa pangalan ng namatay na kapatid.

  • [108]↩︎

    Halimbawa, sa Genesis 29–30, pinakasalan ni Jacob sina Lea at Raquel at nagkaanak sa kanilang mga aliping babae na sina Bilha at Zilpa. Bagama’t nagdulot ito ng tensiyon sa pamilya, humantong din ito sa pagsilang ng labindalawang anak na lalaki na naging mga pinuno ng mga lipi ng Israel, na tumupad sa tipan ng Diyos kay Abraham.

    inilalarawan si Elcana, isang matuwid na lalaking may dalawang asawa, sina Ana at Penina. Ipinapakita siya bilang isang mapagmahal na asawa, lalo na kay Ana, na ang anak na si Samuel ay naging isa sa mga pinakadakilang propeta ng Israel kalaunan.1 Samuel 1–2

    Si Haring David ay nagkaroon din ng maraming asawa at mga kinakasama matapos siyang maging hari (2 Samuel 5:13). Bagama’t kalaunan ay sinaway siya dahil sa ginawa niya kay Bathsheba, sinabi sa kanya ng propetang si Nathan na “ibinigay” ng Diyos sa kanya ang mga asawa ni Saul (2 Samuel 12:7–8), na iminumungkahi na ang poligamya ay pinahintulutan kung minsan.

    Ipinapakita rin ng Biblia ang mga problemang idinulot ng poligamya. Ang mga ugnayan ni Abraham kina Sarah at Hagar ay humantong sa alitan (Genesis 16, 21), at ang mga asawa ni Elkanah na sina Hannah at Peninnah ay may maigting na tunggalian (1 Samuel 1:4–8). Si Haring Solomon, na may maraming asawa, ay kalaunang naakay sa pagsamba sa diyus-diyosan dahil sa kanila (1 Kings 11:1–4).

  • [109]↩︎

    Si Jacob, sa Ang Aklat ni Mormon, ay kinokondena ang poligamya bilang hindi awtorisado maliban kung iutos ito ng Diyos upang magpalaki ng supling (Jacob 2:30).

    Sinasabi sa Doktrina at mga Tipan 132:38–39 na bagaman binigyan sina David at Solomon ng mga asawa at kalunya sa pamamagitan ng banal na utos, nagkasala sila nang kumilos sila nang labas sa mga tagubilin ng Diyos, gaya ng nangyari kay David kina Uriah at Bathsheba. Kalaunan, itinuturo ng Doktrina at mga Tipan 132:63 na ang maramihang pag-aasawa ay “upang magpakarami at lagyan ng tao ang lupa.”

  • [110]↩︎

    Itinuturo ng Jacob 2:30 na ang pag-aasawa ng maramihan ay katanggap-tanggap lamang kapag partikular na iniutos ng Diyos para sa layuning magpalago ng binhi. Gayundin, itinuturo ng Doktrina at mga Tipan 132:63 na ang pag-aasawa ng maramihan ay “upang magpakarami at kalatan ang lupa.”

    Itinuturo rin ng Jacob 2:24–28 na tinatawag ng Panginoon na kasuklam-suklam ang poligamya na hindi awtorisado. Sinasabi ng Doktrina at mga Tipan 132:38–39 na bagaman binigyan sina David at Solomon ng mga asawa at kalunya sa pamamagitan ng banal na utos, nagkasala sila nang kumilos sila nang labas sa mga tagubilin ng Diyos, gaya ng nangyari kay David kina Uriah at Bathsheba.

  • [111]↩︎

    Isinulat ni Orson Pratt sa The Seer kung paano “nang tumalikod si David sa kanyang katuwiran at kinuha ang asawa ni Uriah, itinuring na siya ngayon ng Panginoon na hindi na karapat-dapat sa kanyang mga asawa at ibinigay Niya ang mga ito sa kanyang kapwa.”

    Kalaunan, sa isang talumpati noong 1859, sinabi rin ni Pratt kung paanong ang Ang Aklat ni Mormon ay hindi naman kinakailangang sumalungat sa turo sa Doktrina at mga Tipan 132:

    Ang Aklat ni Mormon, samakatuwid, ang tanging talaan (na nagsasabing ito ay Banal) na kumokondena sa pagkakaroon ng maraming asawa bilang isang gawain na lubhang kasuklam-suklam sa harapan ng Diyos. Ngunit maging ang banal na aklat na iyon ay gumagawa ng isang pagbubukod na ang diwa ay ganito—“Maliban kung ako, ang Panginoon, ay mag-utos sa aking mga tao.” Ang gayunding Ang Aklat ni Mormon at ang gayunding talata na nag-utos sa mga Nephita na hindi sila dapat mag-asawa ng higit sa isang asawa, ay gumawa ng isang pagbubukod. Unawain ito—“Maliban kung ako, ang Panginoon, ay mag-uutos sa kanila.”

    Inulit ito ni Pratt noong 1869:

    ...sa pamamagitan ng Kanyang lingkod na si Jacob, isa sa mga anak ni Lehi, ang tungkol sa batas na ito, at sinabi sa kanila na nilalabag nila ito, at pagkatapos ay tinukoy sina David at Solomon, na nakagawa ng karumal-dumal sa Kanyang paningin. Sinasabi rin sa atin ng Biblia na nagkasala sila sa paningin ng Diyos; hindi sa legal nilang pag-aasawa ng mga asawa, kundi doon lamang sa mga kinuha nila nang labag sa batas, at sa paggawa nito ay dinala nila sa kanilang sarili ang poot at kaparusahan.
  • [112]↩︎

    Halimbawa, binago ni Joseph ang ilang talata sa 1 Mga Hari (3:14; 11:4–6; 14:8; 15:5) na tumatalakay sa maramihang pag-aasawa nina David at Solomon. Binibigyang-diin ng mga pagbabagong ito na kinondena ang mga ginawa nina David at Solomon nang kumilos sila nang labas sa pahintulot ng Diyos. Kaayon ito ng Doktrina at mga Tipan 132:38–39, na kumikilala na hindi nagkasala sina David at Solomon sa pagsasagawa ng maramihang pag-aasawa maliban sa mga pagkakataong lumihis sila sa kalooban ng Diyos.

  • [113]↩︎

    Ang mga kondisyon ng “walang hanggang tipan” ng kasal sa Doktrina at mga Tipan 132 ay hindi kinakailangang nagsasaad na ang pag-aasawang plural ay isang kailangang gawin para sa pagtataguyod. Halimbawa, inilalarawan lamang ng mga talata 15–19 na ang “isang lalaki” at “isang asawa” ay kailangang pumasok sa “bagong at walang hanggang tipan” ng kasal nang hindi inaatas ang pag-aasawang plural. Itinuturo ng mga talata 7–14 na ang lahat ng tipan at ordenansa ay kailangang mabuklod sa pamamagitan ng banal na awtoridad sa pamamagitan ng pagkasaserdote upang magkaroon ng bisa sa kawalang-hanggan, samantalang binibigyang-diin ng mga talata 15–27 na tanging ang mga kasal na ibinuklod sa awtoridad na ito ang nananatili pagkatapos ng kamatayan at humahantong sa pagtataguyod, kabilang ang kaluwalhatiang selestyal at pagiging katulad ng Diyos.

    Wala sa mga talatang ito ang malinaw na nagsasabi na ang maramihang pag-aasawa ay isang pangkalahatang utos.

  • [114]↩︎

    Halimbawa, itinuro ni Joseph F. Smith noong 1883 na ang mga lalaki ay “dapat sumunod [sa pag-aasawa ng marami] kung nais nilang makapasok sa pagpapatuloy ng mga buhay o ng mga binhi.”

    Noong 1891, ilang sandali matapos ang Manifesto, sinabi ng Unang Panguluhan na “dati naming itinuro sa aming mga tao na ang poligamya o selestyal na kasal, gaya ng iniutos ng Diyos sa pamamagitan ni Joseph Smith, ay tama; na ito ay isang pangangailangan para sa pinakamataas na pagtataguyod ng tao sa buhay na darating.”

  • [115]↩︎

    Ayon sa mga katitikan ng Salt Lake School of the Prophets para sa pulong na ginanap noong Pebrero 10, 1873, umikot ang talakayan noong araw na iyon sa kung tama ang pahayag ni William Clayton na walang lalaking iisa lamang ang asawa sa buhay na ito ang makapapasok sa Kahariang Selestiyal at na yaong mga tumatanggap ng ebanghelyo sa daigdig ng mga espiritu ay hindi makatatamo ng kaluwalhatiang selestyal.

    Sinabi ni Wilford Woodruff na hindi siya naniniwala sa alinman sa dalawang doktrinang iyon at pinagtibay na ang mga lalaking iisa lamang ang asawang ibinuklod sa kanila, kung hindi na sila makapag-asawa pa ng iba bago mamatay, ay maaari pa ring magkamit ng kaluwalhatiang selestyal. Gayundin, tinanggihan ni John Taylor ang posisyon ni Clayton, at sinabing sapat na ang pagsang-ayon sa maramihang pag-aasawa.

    Sinipi ni Orson Pratt ang paghahayag ni Joseph Smith na ang ilan na namatay bago mailathala ang Ang Aklat ni Mormon ay nasa Kahariang Selestiyal at na yaong mga inutusang magsagawa ng poligamya ngunit tumanggi ay mapapahamak. Sumang-ayon si Joseph F. Smith na ang paniniwala sa maramihang pag-aasawa, kahit hindi ito isinasagawa, ay sapat para maging karapat-dapat ang isang tao sa kaluwalhatiang selestyal.

    Tingnan ang "Polygamy in Eternity" para sa higit pang impormasyon.

  • [116]↩︎

    Sa isang talumpati na ibinigay noong 1891, sinabi ni Cannon:

    Maraming lalaki noon na hindi kailanman nagkaroon ng pribilehiyong sundin ang doktrinang ito, dahil hindi ibinigay sa kanila ang kautusan. Sa palagay ba ninyo ay hindi sila kasama sa pagtataguyod? Sa palagay ba ninyo ay pagkakaitan sila ng kaluwalhatiang selestyal? Hindi ko iniisip iyon.

    Noong 1880, itinuro rin niya:

    Ganap akong nasisiyahan na may mga lalaking ibibilang na karapat-dapat sa kaluwalhatiang iyon na hindi kailanman nagkaroon ng asawa; may mga lalaki marahil sa mundong ito ngayon, na tatanggap ng pagtataguyod, na hindi kailanman nagkaroon ng asawa, o marahil ay iisa lamang ang naging asawa. Ngunit ano ang kinakailangan sa gayong kalagayan? Dapat ay may kasakdalan sa harap ng Diyos, at patunay ng kanilang kahandaang gawin iyon, kung nagkaroon sila ng pagkakataon.

    Tingnan ang "Poligamya sa Kawalang-Hanggan."