Over fair use

Fair use is een juridische doctrine die de vrijheid van meningsuiting bevordert door in bepaalde omstandigheden het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken zonder licentie toe te staan. Sectie 107 van de Copyright Act biedt het wettelijke kader om te bepalen of iets fair use is en noemt bepaalde soorten gebruik — zoals kritiek, commentaar, nieuwsverslaggeving, onderwijs, wetenschap en onderzoek — als voorbeelden van activiteiten die mogelijk als fair use kwalificeren. Sectie 107 vraagt om de volgende vier factoren mee te nemen bij het beoordelen van de vraag of iets fair use is:

Doel en aard van het gebruik, inclusief of het gebruik commercieel van aard is of bedoeld is voor educatieve doeleinden zonder winstoogmerk: Rechtbanken kijken naar hoe de partij die zich op fair use beroept, het auteursrechtelijk beschermde werk gebruikt, en zullen eerder oordelen dat educatief gebruik zonder winstoogmerk en niet-commercieel gebruik fair zijn. Dit betekent echter niet dat al het educatieve gebruik zonder winstoogmerk en al het niet-commerciële gebruik fair is, en al het commerciële gebruik niet fair is; in plaats daarvan wegen rechtbanken het doel en de aard van het gebruik af tegen de andere factoren hieronder. Daarnaast is de kans groter dat “transformerend” gebruik als fair wordt beschouwd. Transformerend gebruik is gebruik dat iets nieuws toevoegt, met een verdergaand doel of een ander karakter, en geen vervanging is voor het oorspronkelijke gebruik van het werk.

Aard van het auteursrechtelijk beschermde werk: Deze factor kijkt naar de mate waarin het gebruikte werk verband houdt met het doel van het auteursrecht om creatieve expressie aan te moedigen. Daarom is het minder waarschijnlijk dat het gebruik van een creatiever of fantasierijker werk (zoals een roman, film of lied) een beroep op fair use ondersteunt dan het gebruik van een feitelijk werk (zoals een technisch artikel of nieuwsbericht). Daarnaast is het minder waarschijnlijk dat het gebruik van een niet-gepubliceerd werk als fair use wordt beschouwd.

Hoeveelheid en wezenlijkheid van het gebruikte deel in verhouding tot het auteursrechtelijk beschermde werk als geheel: Bij deze factor kijken rechtbanken naar zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van het auteursrechtelijk beschermde materiaal dat is gebruikt. Als het gebruik een groot deel van het auteursrechtelijk beschermde werk omvat, is het minder waarschijnlijk dat het als fair use wordt gezien; als bij het gebruik maar een kleine hoeveelheid auteursrechtelijk beschermd materiaal wordt gebruikt, is fair use waarschijnlijker. Dat gezegd hebbende, hebben sommige rechtbanken geoordeeld dat het gebruik van een volledig werk onder bepaalde omstandigheden fair kan zijn. En in andere contexten werd vastgesteld dat zelfs het gebruik van een kleine hoeveelheid van een auteursrechtelijk beschermd werk niet fair was, omdat de selectie een belangrijk deel — of het ‘hart’ — van het werk was.

Effect van het gebruik op de potentiële markt voor of de waarde van het auteursrechtelijk beschermde werk: Hier kijken rechtbanken naar de vraag of, en in hoeverre, het gebruik zonder licentie schade toebrengt aan de bestaande of toekomstige markt voor het oorspronkelijke werk van de auteursrechthebbende. Bij de beoordeling van deze factor kijken rechtbanken naar de vraag of het gebruik de huidige markt voor het oorspronkelijke werk schaadt (bijvoorbeeld door de verkoop van het origineel te verdringen) en/of of het gebruik aanzienlijke schade zou kunnen veroorzaken als het op grote schaal zou plaatsvinden.

Daarnaast kan een rechtbank, afhankelijk van de omstandigheden, ook andere factoren meewegen bij de beoordeling van een kwestie van fair use. Rechtbanken beoordelen claims van fair use per geval, en de uitkomst van een specifieke zaak hangt af van een onderzoek naar de concrete feiten. Dit betekent dat er geen formule is die garandeert dat een vooraf bepaald percentage of deel van een werk — of een specifiek aantal woorden, regels, pagina's, kopieën — zonder toestemming mag worden gebruikt.